Kok heeft toch spijt

Het kabinet wil niet alleen Joodse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog tegemoetkomen, maar ook andere vervolgde groeperingen. Te denken valt aan Roma en Sinti, aan mensen uit het vroegere Nederlands-Indië en aan homoseksuelen.

Premier Kok zei dit gisteren. Hij betuigde spijt voor de manier waarop de overheid is omgesprongen met vervolgingsslachtoffers die na de oorlog terugkeerden. ,,Zo'n spijtbetuiging is op z'n plaats'', aldus Kok, die onderstreepte dat het kabinet daarmee geen verkeerde bedoelingen wil suggeren bij degenen die namens de overheid optraden.

Het donderdag verschenen rapport-Van Kemenade toont volgens Kok aan dat er ook fouten zijn gemaakt 'soms buiten, soms binnen de verantwoordelijkheid van de toenmalige overheid'. De commissie stelt voor een tegemoetkoming uit te keren van 250 miljoen gulden. Het kabinet neemt die aanbeveling over en gaat met het Centraal Joods Overleg praten over de vormgeving van de tegemoetkoming.

Zonder groepen slachtoffers over één kam te willen scheren gaat het kabinet ook praten met andere vervolgden over een tegemoetkoming.

Dat de regering nu pas met een spijtbetuiging komt schrijft Kok toe aan het feit dat 'bepaalde aspecten heel lang onderbelicht zijn gebleven'. Hij haalde herinneringen op aan zijn eigen jeugd in Bergambacht. ,,Ik was zeven toen de oorlog afgelopen was. De mensen waren bevrijd en gedroegen zich als bevrijd. Ze konden weer ademen, weer werken. De bezetter was weg. We gingen weer aan de slag, we bouwden Nederland op. Er was toen relatief weinig aandacht voor de omstandigheden waaronder de mensen verkeerden die terugkwamen.'' ,,Geleidelijk aan is de aandacht verbreed naar de opvang van mensen na de oorlog. (...) Soms stel je met een schok, met schaamte vast: is dat ook gebeurd? Dan moet je niet alleen maar spijt uitspreken, al is die spijtbetuiging wel nodig. Die schaamte, dat ongemak, moet een vertaling krijgen in de lessen voor de toekomst.''