Succes met vijandig bod

Na een - zeker voor Duitse begrippen - ongekend heftige en langdurige strijd, is de overname van Mannesmann door het Britse mobiele-telecomconcern Vodafone dan toch rond gekomen. Zelden tevoren heeft een duel om een bedrijf zoveel tongen losgemaakt. De overname heeft dan ook op veel terreinen gevolgen.

Hoewel de Europese Commissie de overname nog moet goedkeuren en het geen twijfel lijdt dat de combinatie een aantal onderdelen moet afstoten, is het nieuwe Vodafone met afstand het grootste mobiele-telecombedrijf ter wereld. Vodafone/Mannesmann heeft 42 miljoen klanten, waarvan 29 miljoen in Europa en 9 miljoen in de VS. Het is het eerste wereldomspannende mobiele-telecombedrijf en is marktleider in Engeland, Duitsland en de VS. In Portugal, Italië en Nederland (Libertel) is het nummer 2 en in Zweden nummer 3. Daarnaast heeft de combinatie in diverse landen (Frankrijk, Spanje, België) minderheidsbelangen in grote mobiele-telecombedrijven. Wat General Motors is voor de auto-industrie, is Vodafone voor de mobiele telefonie, zou je kunnen zeggen.

Minstens zo belangrijk is dat het bedrijf enorm kan groeien. Binnen een paar jaar verdubbelt het aantal mobiele bellers en ook daarna is de rek er nog lang niet uit. Bovendien denken de bedrijven dat internetten via de mobiele telefoon een hoge vlucht neemt. Die verwachtingen verklaren het gigantische bedrag dat Vodafone (in aandelen overigens) voor Mannesmann betaalt: 425 miljard gulden. Nooit tevoren werd zo veel voor een bedrijf neergelegd. Qua beurswaarde is de combinatie de nummer vier van de wereld na Microsoft, General Electric en Cisco Systems.

Een feest was de overnamestrijd voor bankiers. De banken die de twistende partijen adviseerden (Deutsche Bank, Morgan Stanley, Merrill Lynch en J.P. Morgan voor Mannesmann; Goldman Sachs en Warburg Dillon Read voor Vodafone) strijken samen twee miljard gulden op. Hun hoogtijdagen zijn niet voorbij. Ongetwijfeld gaan meer mobiele-telecombedrijven de koppen bijelkaar steken om tegenwicht te bieden aan de gigant Vodafone/Mannesmann. KPN en France Télécom zijn in voor het Britse Orange, dat van Mannesmann is maar verkocht moet worden omdat Vodafone in Engeland nu een te dominante positie heeft. De banken zullen ook de niet-telecomactiviteiten van Mannesmann (autotechniek, machinebouw) naar de beurs brengen, want in die poten is Vodafone niet geïnteresseerd.

Voor de klanten van de nieuwe kolos zijn de gevolgen minder helder. Mobiel bellen kan goedkoper worden: het fusiebedrijf kan een groter deel van het telecomverkeer over zijn eigen net leiden en is minder afhankelijk van anderen. Of en in hoeverre het bedrijf die voordelen doorberekent aan de klanten, staat nog te bezien. De combinatie is ook in staat goedkoper mobiele telefoons te kopen van bedrijven als Nokia, Ericsson en Motorola. Ook daarvoor geldt dat onzeker is in hoeverre de klant daarvan profiteert.

Voor veel Duitsers is de overname een hard gelag. Mannesmann betitelde het eerste bod van Vodafone als vijandig en heeft zich lang verzet tegen de Britten. Het bedrijf adverteerde zich suf om zijn aandeelhouders ervan te overtuigen dat zij niet moesten ingaan op het bod van Vodafone. Hoewel de partijen het uiteindelijk eens werden, blijft er een geur van animositeit rond de overname hangen. Nooit eerder slaagde een groot bedrijf erin een Duits concern via een vijandig bod over te nemen. Dat Vodafone slaagde, leidt er volgens analisten toe dat Duitsland vaker te maken krijgt dit typisch anglosaksisch fenomeen.

In Duitsland heerst ook de vrees dat deze harde manier van zakendoen in Duitsland gemeengoed wordt en dat de invloed van vakbonden en politici zal verminderen. Of de fusie dat gevolg heeft, is (voorlopig althans) twijfelachtig. Zolang de markt voor mobiele telefonie als kool groeit, hebben de bonden niet te veel te vrezen.