Rond schaars water komt altijd drukte

"Droogte is een natuurlijk gebeuren; hoe je ermee omgaat, dát is vaak onnatuurlijk. Bij ons heeft in Brabant duidelijk overpomping plaatsgevonden. Je hebt water nodig, het grondwaterpeil zakt, dus je gaat nog diepere pompen slaan. Er is ingeteerd op de voorraad grondwater."

Droogte? Dick de Jong van het Delftse International water and Sanitation Centre IRC, een onderzoeksinstituut dat zich bezighoudt met waterbeheer in ontwikkelingslanden, schudt de voorbeelden van om de hoek net zo gemakkelijk uit zijn mouw als die van ver weg. "In Yorkshire is het élk jaar raak. Een paar jaar geleden hadden ze nog maar zo weinig druk op de leidingen, dat net als vroeger vrouwen met emmers bij de pompen langs moesten komen om het water te halen."

In een land dat in 'waterstress' belandt, zie je rond water allerlei bijzondere activiteiten ontstaan. "In Californië hebben de steden bijvoorbeeld zo dringend water nodig, dat een boer honderden kilometers verderop meer kan verdienen door zijn waterrechten te verkopen dan iets te verbouwen. Op die manier wordt er bij schaarste dagelijks om water gevochten, zij het niet fysiek."

En dat terwijl vechten om water volgens hem niet nodig is, zelfs niet in droge gebieden. "Doorgaans wordt toch zeventig tot tachtig procent van het water voor landbouw gebruikt. Maar daarvan komt ruim de helft niet eens bij de wortels van de planten terecht, dat verdampt meteen. Suikerbieten zuipen op die manier water, graanexporten zijn in feite waterexporten. Door een keuze van andere gewassen en ook door het toepassen van druppelirrigatie kun je daar een enorme verbetering in brengen, waardoor je met het water weer toekunt. Daarbij vergeleken helpt bezuinigen op huishoudelijk watergebruik veel minder."

In menig ontwikkelingsland zijn ze daar nog lang niet aan toe. "Daar wordt irrigatie vaak juist zwaar gesubsidieerd. Maar straks woont zeventig of tachtig procent van de wereldbevolking in steden. In een stad is het per hoofd van de bevolking drie keer zo duur om voor drinkwater te zorgen als op het platteland, want het moet allemaal van steeds verder komen. Dus juist de ontwikkelingslanden staan voor gigantische investeringen."