'Brug bij Vianen moet monument worden'

De boogbrug bij Vianen is gehuld in een grijze mist. Een paar weken geleden raasden er nog auto's overheen. Nu dendert het verkeer over een gloednieuwe brug naast het oude ijzeren gevaarte.

Wim van Sijl staat op het verlaten asfalt en kijkt omhoog naar het donkerblauwe staal waar een duif sierlijk met gespreide vleugels naar beneden zweeft. ,,Zie die poorten. Je waant je in een kathedraal.''

Van Sijl, een beeldend kunstenaar uit IJsselstein, diende bij het ministerie van welzijn, volksgezondheid en cultuur een verzoek in om de boogbrug op de monumentenlijst te plaatsen. Rijkswaterstaat wil het ding slopen en vervangen door een moderne brug. Dan zijn er twee nieuwe bruggen en is er ruimte genoeg voor alle verkeer -auto's, fietsen, trekkers en wandelaars.

Volgens Rijkswaterstaat is het ouderhoud aan de oude boogbrug duurder dan de bouw en het onderhoud van een nieuwe betonbrug. Veertig miljoen gulden kost de nieuwe brug die volgens de plannen over drie jaar gereed is. ,,Wij maken een sommetje. Over cultuurhistorie hebben wij geen idee. Daar zijn wij niet goed in. Daarover gaat een ander departement'', zegt Mark van der Vusse van Rijkswaterstaat.

Van Sijl vindt dat de overheid de oude brug moet opknappen voor 25 miljoen gulden. ,,Dan kunnen wij 50 of 60 jaar vooruit en kan hij worden gebruikt door trekkers en fietsen'', zegt hij. Van der Vusse meent dat de kosten voor een verf- en poetsbeurt zeker hoger zullen uitvallen.

Automobilisten vervloekten jarenlang de boog als bottleneck op de route van zuid-Nederland naar het noorden en vice-versa. Van Sijl en zijn Stichting Boogbrug Vianen koesteren de brug. Vernietiging van Hollands cultuurgoed, vindt Van Sijl de sloop van de oude boog. ,,Het is een landmark. Ver in de omtrek zie je hem al liggen. Typisch het Nederlandse rivierenlandschap.''

De brug bij Vianen was een van de eerste belangrijke verbindingen tussen het noorden en het zuiden van het land. In de jaren twintig en dertig werden dertien oeververbindingen aangebracht, onder meer de Waalbrug van Nijmegen, de IJsselbrug bij Zwolle en de verbinding over het Hollandsch Diep bij Moerdijk.

De Lekbrug bij Vianen maakte ook onderdeel uit van het bruggenplan van 1927. Tijdens de oorlogsjaren werd hij getroffen door bommen. Na de oorlog werd hij volgens het oorspronkelijke bouwplan hersteld. ,,De helft van de boog kon opnieuw worden gebruikt. De rest is van nieuw staal gemaakt'', weet Van Sijl. ,,De onderdelen zijn gekoppeld met ouderwetse klinknagels. Je ziet dat er een bijzondere passie in het ontwerp schuilt.''