'Stiefzoon' zet kaarten op hulp van het Monetair Fonds

Zelfmoorden komen nog niet voor, zoals weleens wordt gevreesd. De Turkse effectenhandelaren hebben nog niet alles verloren. De hoop is gericht op het IMF. Als die niet helpt, ziet het er akelig uit voor de Turkse economie.

De Turkse economie draaide al lang slecht. Het land kende een inflatie van gemiddeld 70 procent per jaar, verouderde staatsbedrijven waren als een bochel op de rug van de staat, staatsbanken publiceerden nooit winst- en verliescijfers, maar iedereen wist dat wie aan de macht kwam in het land zich verrijktte met het geld van deze banken. En twee miljoen ambtenaren, waarvan zeker een miljoen overbodig, moesten elke maand hun salarissen hebben. Geld dat de Turkse overheid niet had.

Twee jaar geleden zaten het IMF en de Turkse regering om de tafel en spraken af om de krachten te bundelen. De know how en het geld van het IMF zouden de Turkse economie opkrikken. Maar nu, twee jaar later, is de beurs bijna ingestort. De inflatie is ondanks al dat bezuinigen toch nog 50 procent per jaar, vijf particuliere banken zijn failliet, het geldtekort is zo groot dat banken 200 procent rente geven en er is valuta tekort.

,,Als ik wist dat het zo snel bergafwaarts zou gaan, zou ik nooit met pensioen gaan. Ik heb bijna al mijn geld op de beurs gezet, zo'n 20000 dollar. Nu is dat geld geslonken tot nog geen 4000 dollar. Ik wou dat ik naar mijn vrouw had geluisterd en een huis had gekocht'', vertelt Recep Oner. De ex-agent ging drie jaar geleden met pensioen en kijkt nu de hele dag naar de zender die elk half uur beursberichten geeft.

De tweede voorzitter van de oppositiepartij Partij van het Juiste Pad, Ufuk Soylemez, zegt dat de Turkse regering geen blaam treft bij deze crisis. ,,De regering heeft precies gedaan wat het IMF vroeg. Zonder enige gemopper. De Turkse burgers zijn door de extra belastingen en de bezuinigingen verder verarmd, maar het heeft niets opgeleverd. Ik roep het IMF op om onmiddelijk met geld over de tafel te komen. Een andere oplossing kan ik niet bedenken.''

Gisteravond zijn twee hoge vertegenwoordigers van het IMF en vertegenwoordigers van de Turkse regering met spoed bij elkaar gekomen. Na de vergadering is er geen commentaar gegeven over de gemaakte afspraken. De verwachting is echter dat het IMF voor 21 december een krediet van van vijf miljard dollar geeft aan Turkije. Dit is ook ongeveer het bedrag dat de Turkse Centrale Bank in twee weken heeft moeten verkopen aan buitenlandse valuta.

Volgens Soylemez, die in het verleden minister van financiën was, is dat lang niet genoeg om de Turkse economie te redden. ,,Toen Argentinië in crisis was, heeft het IMF 20 miljard dollar gegeven. Turkije zou op zijn minst de helft van dit bedrag moeten krijgen. Maar ik weet dat dat niet zal gebeuren. Het IMF ziet Turkije als een soort stiefzoon.''