Han de Wit in ontwikkelingshulp

Er is een tijd geweest dat goede bedoelingen, opofferingsgezindheid en een paar stevige sandalen ruimschoots voldoende waren om een ontwikkelingswerker jarenlang onder de pannen te helpen, in Bolivia, in Oeganda, of in Nepal. Of het ergens toe leidde, werd niet gevraagd. Nederland was present in de Derde Wereld. Daar ging het om. Het was de tijd van 'Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp' van de schrijver Heere Heeresma.

Als minister Herfkens dat bedoelt met haar krasse stelling dat deze vorm van ontwikkelingssamenwerking een 'anachronisme' is, die vaak nog averechts werkt ook, dan heeft zij groot gelijk. Dan kun je inderdaad de vaak duurbetaalde, technische deskundigen uit het Westen maar beter thuislaten en het geld liever gebruiken voor de inzet van lokale deskundigen. Maar alleen al uit de heftige reacties op haar plannen om het mes te zetten in de Nederlandse deskundigenhulp, valt af te leiden dat de huidige wereld van de ontwikkelingssamenwerking zo niet meer in elkaar zit.

Vraag is natuurlijk, hoe die wereld er dan wel uitziet en dan blijkt het voor een leek toch bar lastig daar zicht op te krijgen. Dan blijken er inderdaad technische specialisten te zijn, die beter thuis hadden kunnen blijven, of die zich hadden moeten beperken tot een adviserende rol om de boel daar aan de praat te krijgen. Maar aan de andere kant zijn er ook tal van specialisten wier inzet en wier inventieve vermogens vaak wonderen verrichten. En dan hebben we het nog niet eens over de medische hulp, die in ontwikkelingslanden vaak moeilijk van de grond te tillen is. Moet daar dan maar een streep door gehaald worden?

Natuurlijk niet en vermoedelijk zal de minister het zo ook niet bedoeld hebben. De nota die haar presentatie moest onderstrepen, sprak in ieder geval een heel wat genuanceerder taal. Het zal dus allemaal wel niet zo'n vaart lopen. Het enige wat zodoende blijft hangen, is het beeld van een minister die de boel wat al te onbesuisd heeft willen opschudden. Maar ook dat zijn we van haar gewend. Kijken we naar de manier waarop staatssecretaris Van der Ploeg het cultuurbeleid op de schop heeft genomen, dan ligt de conclusie voor de hand: sommige bewindslieden vinden het leuk te provoceren. Ook dat is een erfenis uit de jaren zeventig.