Vingerbeet

De telefoon rinkelde herhaaldelijk. ,,Hallo?'' (Wij zeggen nooit direct onze naam). Ik herken de stem. ,,Heb je tijd?'' vroeg hij. ,,Er is iets op mijn werk gebeurd. Ik moet je dringend spreken. Ben je thuis?''

,,Ja, ik ben thuis'', zei ik. Voor zoveel dringends maak ik tijd. Hij kwam direct van zijn werk langs. Woede. Haat. Verdriet. Zich zielig voelen. Alles zit in hem. ,,Ik heb vandaag iemands vinger bijna eraf gebeten!'' Hij deed voor hoever hij was gegaan. Hij had dóór willen bijten om zijn slachtoffer voor altijd te laten merken hoezeer hij te ver was gegaan. Ze hebben hem met z'n vieren van die man af moeten halen.

Hij werkt nu zeven jaar in dat bedrijf en voelt zich dikwijls beledigd en vernederd door het gedrag van zijn collega's. Sommigen maken praatjes waar hij moeite mee heeft. Soms voelt hij zich aangetast. ,,Ik slik en doe nooit mee'', zei hij. ,,Ik voel niet de zwaarte van het werk, maar de zwaarte van die collega's.''

Voor tijdens de pauze liggen daar kranten en tijdschriften - seksbladen ook. Altijd als er iets over allochtonen in staat wordt hij erop aangesproken. Zo protesteerden zij onlangs tegenover hem, wetend dat zijn vrouw een hoofddoek draagt, over het idee van hoofddoekjes voor politieagentes.

Deze ochtend kwam een collega op hem af met een seksblad, toonde hem een foto van een blote vrouw en wees met zijn vinger: ,,Dit is jouw vrouw, hè?'' De anderen lachten. Wat deden ze met zijn eer? Hij greep die vinger die hem al zo dikwijls bazig en vernederend had gewenkt, zette zijn tanden erin en beet! En beet flink hard - om hem af te bijten.

Hij deed zijn verhaal met betraande ogen. Ik vind het nooit leuk te horen hoe een landgenoot zich vernederd voelt. De uitbarsting om deze pesterij met de naaktfoto had een lange voorgeschiedenis. Alle negatieve beelden en gevoelens over allochtonen die bij veel mensen spelen, moet hij horen en verdragen. 'Kijk toch eens, die allochtonen willen maar alles... Wie hier wil wonen, moet zich hier aanpassen.' Als er iets met allochtonen is (en bijna dagelijks is er wel iets in het nieuws) jennen ze hem. Nooit komt het van serieus en geïnteresseerd discussiëren, altijd is het pesten. Hoofddoekjes voor politieagentes had hem wel een goed idee geleken, maar was voor hen weer een mooie gelegenheid om te jennen.

Dat met die naaktfoto ging hem echt te ver. Ik heb nog meer van deze voorbeelden, teveel voor één column, die laten zien dat de relatie van autochtonen met allochtonen vaak niet goed zit. Ik vergeet nooit hoe een chef tijdens een vorige baan bij de koffie tegen een collega zei: ,,Jij wordt steeds dikker, hè.'' Waarop zij antwoordde: ,,Als jij op mij ligt, kan ik al jouw vetrandjes goed zien.'' Iedereen moest lachen, behalve ik. Ik voelde mij vernederd en verdrietig. In wat voor omgeving was ik terecht gekomen? Ik schaamde mij en voelde mij rot. Mijn 'oplossing' was: er later bij mijn chef op terugkomen dat ik die opmerking niet fijn vond. Ach, zij waren die dingen gewend. Ik was nieuw en moest mij maar aanpassen. Net als deze Iraniër die mij deelgenoot maakte van zijn ellende.

Hij is nu in de ziektewet. Zijn collega's hebben zijn agressie gezien en zijn nu bang voor hem. Maar begrijpen ze ook waarom iemand opeens zo agressief wordt? Zien ze dat iemand wiens eer vernederd wordt tegen zijn bejegening in opstand komt? Omdat hij teveel spanning veroorzaakt, vroeg zijn werkgever een ontslagvergunning aan. Maar ziet hij ook hún aandeel? Acht hij die ongewenste intimiteiten acceptabel? Ik ben het er niet mee eens dat hij iemand in zijn vinger bijt. Maar met zulk oncollegiaal gedrag ook niet. Een werkplek moet veilig zijn.