Jij maakt een bepaalde beweging en de ander reageert

Misschien heeft u deze reclame wel eens gezien: Een jongen en een meisje, in smetteloos witte kleding op het strand. Ze maken slow motion bewegingen: de jongen gaat door zijn knieën, het meisje zwaait gracieus met haar been over zijn hoofd. Een dans? Een vechtsport? Met mobiele telefoontjes, waar de reclame voor bedoeld is, heeft het weinig te maken. Er komt zelfs geen mobieltje in beeld. Wat kan het schelen, het stel doet aan capoeira, en dat is in.

Capoeira komt uit Brazilië: het land van de erotische dans. Daar is het ongeveer net zo populair als voetbal. Capoeira ontstond zo'n drie eeuwen geleden, tijdens de slavenopstand in het Zuid-Amerikaanse land. De slaven, die door Europeanen uit Afrika waren gehaald, gebruikten het om zich van hun eigenaren te bevrijden.

Vandaar de krijgsdans-elementen die je in capoeira terugziet. De mensen die de techniek beoefenen noemen elkaar dan geen 'tegenstanders', maar 'spelers'. Vladimir Frama, Braziliaan, is capoeira-docent. Volgens Frama bestaat de danssport hier zo'n 15 jaar, maar begint het nu echt door te breken. Zo'n 2000 mensen doen het, het aantal docenten schat hij op tien.

Capoeira bevat allerlei elementen: dans, muziek en vechttechnieken. De bedoeling is dat de 'capoeiristas' in een cirkel staan, klappen en op traditionele Braziliaanse percussie-instrumenten het ritme aangeven. Om beurten vertonen mensen in het midden hun kunsten. De vecht-danstechniek kan beoefend worden in gymzaaltjes, buiten of - filmisch zeer decoratief, hip en absoluut geschikt voor videoclips - een oude loods. Capoeira doet denken aan breakdance, het 'stuntdansen', met tollen op je hoofd en draaien op een hand op de maten van het gebroken ritme van hiphopmuziek. Die dansvorm heeft duidelijk kenmerken van het eeuwenoude capoeira. En het is weer eens wat anders dan salsa, dat nu ook in iedere zichzelf respecterende dansschool wordt gegeven. Net als salsa, de boerendisco van de multiculturele maatschappij, is ook capoeira zeer geschikt voor dames die wel eens een dansje willen wagen met een exotisch type.

Als mensen er met dat doel alleen aan beginnen, redden ze het het volgens Guido Heijmans (25) echter niet. Want hoewel iedereen mee kan doen, vereist het doorzetingsvermogen om capoeira echt onder de knie te krijgen. Guido doet het nu vijf jaar. Hij zit ook in Frama's dansgroep, 'Batuque', ze treden in het hele land op tijdens festivals of conferenties. Als Guido met de groep voor zichzelf traint, staat soms het vechten centraal: je probeert de ander op de grond te krijgen, soms de acrobatiek en een andere keer de dans. Volgens Guido maakt Capoeira een groei door omdat mensen genoeg hebben van trainen om het kwijtraken van vetrolletjes alleen.

Capoeira is méér, zegt Guido, het heeft diepe wortels en dat voel je. En omdat het nog maar onder weinig mensen bekend is, kennen 'spelers' uit het hele land elkaar. Guido weet in de meeste steden wel waar hij terecht kan, er is altijd wel een groep aan het trainen ergens in een park. Het is ook iets dat je duidelijk samen doet. Daarom vindt hij het ook logisch dat juist een mobiel telefoonmerk het in z'n reclame gebruikt: ,,Capoeira gaat over contact. Jij maakt een bepaalde beweging en de ander reageert.''