Wolf in het nauw

De Turkse Grijze Wolven hebben steeds de indruk gewekt dat zij PKK-leider ücalan het liefst zouden vierendelen. Nu beslist moet worden of diens doodstraf moeten worden uitgevoerd, liggen de zaken minder eenvoudig.

De extreem-rechtse Grijze Wolven komen tot de ontdekking dat ze nu ze aan de macht zijn, niet extreem kunnen zijn. De marginale partij werd dankzij de harde opstelling tegen de PKK, bij de algemene verkiezingen van vorig jaar ineens de tweede politieke stroming van Turkije.

De Grijze Wolven, die steeds de indruk wekten dat ze PKK-leider Abdullah ücalan in duizenden stukken zouden snijden als ze hem eenmaal in handen kregen, weten niet wat ze met hem aan moeten nu ücalan daadwerkelijk in hun handen is. Wat weegt zwaarder voor een Turkse Grijze Wolf: het landsbelang of wraakgevoelens jegens ücalan?

Voor een overtuigde Grijze Wolf bestaan er eigenlijk geen Koerden. Het zijn bergturken, die door jarenlange isolatie in de bergen een andere taal zijn gaan spreken dan het Turks. Het is voor de Grijze Wolf al erg als iemand zich in Turkije een Koerd noemt, laat staan dat hij de wapens pakt om in de bergen tegen het Turkse leger te vechten voor een Koerdische staat. ücalan is in de ogen van elke Grijze Wolf afgrijslijker dan een monster. Een monster dat de dood verdient.

Op elke begrafenis van gesneuvelde soldaten waren ze present. En zongen uit volle borst: onze martelaren zijn in onze harten niet dood, we zullen hen wreken... Deze betrokkenheid, passie, haat en energie vielen samen met de haatgevoelens van het volk jegens de PKK. Vorig jaar werd de PKK dan ook zeer onverwacht tweede partij van het land. De Grijze Wolven partij MHP vormde een coalitie met de nationalistisch linkse partij DSP van premier Ecevit en de Centrum rechtse Moederlandpartij. Toevallig of niet werd ücalan kort na het vormen van deze coalitie in Kenia gearresteerd door de Turkse geheime dienst. Een gouden kans voor de Grijze Wolven om hun beloften na te komen en hun lusten te botvieren door ücalan zo snel mogelijk op te hangen.

De Turkse rechter heeft het vonnis uitgesproken, de hogere rechter ook: doodstraf. Nu is het aan het parlement om het touw om de nek van ücalan te knopen. Maar de Grijze Wolven weten zich geen raad met deze kwestie. De achterban roept om het bloed van ücalan, maar aan de andere kant hebben ze te maken met de coalitiepartners die tegen het uitvoeren van de straf zijn. Hun argumenten spreken voor zich. Als ücalan opgehangen wordt kan Turkije het EU-lidmaatschap wel vergeten. Een tweede argument is dat iedereen weet dat als de doodstraf wordt uitgevoerd de nu nog rustige PKK Turkije in een hel zal veranderen.

,,Levend kan ücalan ons geen kwaad meer doen. Als we hem ophangen, wordt hij ineens een heilige martelaar. Ik denk dat het niet verstandig is om van hem een held te maken door hem op te hangen'', aldus premier Ecevit vorige week.

De media hebben zich grotendeels achter Ecevit geschaard. De groep die tegen het uitvoeren van de doodstraf is, wordt steeds groter. Aan de andere kant heb je de families van gesneuvelde soldaten, de harde kern van de Grijze Wolven en de oppositie in het parlement.

Sevket Can Ozbay, advocaat en woordvoerder van families van gedode soldaten: ,,Het is Turkije in veertig jaar niet gelukt om EU-lid te worden. Nu wordt ücalan ineens de held, door wie wij EU-lid mogen worden, omdat we hem niet ophangen. Al die schrijvers in de media die tegen de executie van ücalan zijn, zijn mensen zonder geloof in Allah. Het zijn allemaal marxisten en leninisten. Ze weten niet wat het is om hun kinderen te verliezen. Ook wij zijn tegen de doodstraf, maar we maken een uitzondering voor ücalan. Ze moeten het niet in hun hoofd halen om ücalan te vergeven. De ouders van gesneuvelde soldaten zijn de enigen die het recht hebben om ücalan te vergeven.''

De oppositie in het parlement, die bestaat uit de islamistische Partij van de Deugd en de centrum-rechtse Partij van het Juiste Pad van mevrouw Ciller, is de laatste tijd vooral bezig met het provoceren van de Grijze Wolven. Hou je aan je beloftes, is het motto van de oppositie geworden. Parlementariër Mehmet Golhan van de Partij van het Juiste Pad: ,,Ik denk niet dat de MHP (de Grijze Wolven) zich aan haar woord zal houden. Het zijn bangerikken bij de MHP. Ze hebben het over het landsbelang. Daar hadden ze voor de verkiezingen aan moeten denken. Was er geen landsbelang toen ze leuzen riepen op de begrafenissen van soldaten?''

De islamistische Partij van de Deugd zit op dezelfde koers als de Partij van het Juiste Pad: De MHP en haar achterban zover krijgen dat ze uit de regering stappen, zodat zij een nieuwe coalitie kunnen vormen. Maar het is de vraag of Devlet Bahceli, de leider van de Grijze Wolven hier zin in heeft.

Hij weet namelijk dat premier Ecevit de MHP moeiteloos kan vervangen door de partij van het Juiste Pad van mevrouw Ciller. En Ciller kennende zal zij om deel te nemen aan de regering zonder moeite haar eis van de doodstraf voor ücalan laten varen en verklaren dat het landsbelang op de eerste plaats komt.

Vandaag is er beraad van de leiders van de drie coalitiepartijen. Iedereen wacht in spanning af wat de houding van Grijze Wolven-leider Bahceli zal zijn. Als hij vasthoudt aan de eis van een spoedige doodstraf, valt de coalitie uit elkaar. Als hij dat niet doet, verliest hij krediet bij zijn achterban. Sommige moeders van gesneuvelde soldaten hebben al laten weten dat ze zich voor het parlement in brand zullen steken als ücalan niet wordt opgehangen. De ontwikkelingen hebben Bahceli in de hoek gedrukt. Het is de vraag of hij daar uit kan komen zonder al te veel gezichtverlies.

Een columnist in een fundamentalistische krant heeft gisteren een reddingsboei toegeworpen: een flinke schadeloosstelling voor de gezinnen van gesneuvelde soldaten. Voorheen werd er wel geld gegeven aan deze gezinnen, maar het waren bedragen van slechts enkele duizenden guldens. Columnist Huseyin Uzmez:,,Geef deze mensen een bedrag tussen de 70000 en 80000 gulden als compensatie voor hun leed. Waar zoveel geld vandaan moet komen? De overheid kan misschien enigszins korten op corrupte politici en staatsbanken die leeggezogen worden door partijen, die aan de macht zijn.''