Bram Peper moet weer minister worden

Oud-minister en oud-burgemeester Peper mag weer aanspraak maken op een politieke toekomst. Aan zijn goede trouw hoeft immers niet langer getwijfeld? Het is te hopen dat de politiek zich ruimhartig betoont en een politicus van het formaat Peper niet bij het afval zet.

De Raad van Tucht voor Registeraccountants heeft drie van de zes klachten van Peper tegen KPMG gedeeltelijk gegrond verklaard. Daarmee kan niets het eerherstel van Peper in de weg staan.

Het openbaar ministerie besloot naar aanleiding van het feitenonderzoek van KPMG tot het instellen van een strafrechtelijk onderzoek. Justitie concludeerde dat er onvoldoende bewijs was voor de suggestie van KPMG dat Peper zich schuldig had gemaakt aan strafbare feiten. Bovendien vond het OM in sommige gevallen ook bewijzen voor de onschuld van Peper. Het OM kon niet anders dan de zaak tegen Peper te seponeren. Hiermee werd het OM het feitenonderzoek van KPMG impliciet gediskwalificeerd.

De onzorgvuldigheid van het feitenonderzoek van KPMG is nog eens duidelijk vastgesteld door de Tuchtraad. Met deze uitspraak komt de politieke executie van Peper in een ander licht te staan. Immers, de politieke afrekening met burgemeester Peper door de gemeenteraad en de COR (Commissie tot Onderzoek van de Rekening) was volledig gebaseerd op het feitenonderzoek van KPMG.

Door de onzorgvuldige wijze waarop KPMG het declaratiegedrag van Peper heeft onderzocht, werd ten onrechte de indruk gewekt dat Peper misbruik had gemaakt van gemeenschapsgeld. Inmiddels is de functionaliteit van een aantal declaraties vastgesteld. Hierdoor kunnen vraagtekens worden geplaatst bij de betrouwbaarheid van het onderzoeksmateriaal dat door KPMG is gepresenteerd.

Tegenstanders van rehabilitatie betogen dat dit alles nog niet de integriteit van Peper bewijst. Maar in de Nederlandse liberale rechtscultuur en ook in het normale maatschappelijke verkeer is het goed gebruik om uit te gaan van iemands 'goede trouw', totdat het tegendeel is bewezen. Aangezien de bewijsvoering tegen Peper ernstig tekortschiet, moet worden uitgegaan van zijn goede trouw.

Peper heeft een imagoprobleem. Zijn imago is dat van een bestuurder die misbruik heeft gemaakt van gemeenschapsgeld en zichzelf heeft verrijkt. Hoewel wij terdege beseffen dat Peper als burgemeester van Rotterdam fouten heeft gemaakt inzake bestuurlijke integriteit en declaratiegedrag, mag dat geen reden zijn om hem te behandelen als politieke melaatse.

Daarnaast zijn er verzachtende omstandigheden aan te voeren. De meeste declaraties waaraan ernstig wordt getwijfeld, vonden plaats in een periode dat Peper een persoonlijke crisis doormaakte. Zijn fouten moeten daarom ruimhartig worden beoordeeld. Oud-premier Lubbers heeft het ooit als volgt verwoord: 'Een fout maken is wat anders dan fout zijn'.

Bram Peper verdient een tweede kans om te dienen in het openbaar bestuur. In de Nederlandse politieke cultuur wordt het aftreden van een minister te vaak gezien als teken van zwakte en bewijs van falen. Bolkestein heeft enkele malen een pleidooi gehouden voor de terugkeer van afgetreden bewindslieden in een belangrijke publieke bestuurlijke functie.

Integriteitswetenschappers Huberts en Van den Heuvel vinden dat Peper niet mag terugkeren vanwege de geloofwaardigheid van de politiek. Helaas wordt met dit argument het meest populistische volkssentiment beloond waarbij politici worden gezien als zakkenvullers. Daarom moet de politiek zich verantwoordelijk gedragen en Peper rehabiliteren. Juist dan zou de politiek geloofwaardig zijn door haar humane en kwetsbare opstelling.

Het belangrijkste argument voor rehabilitatie zijn Pepers grote intellectuele en bestuurlijke kwaliteiten die schaars zijn in het openbaar bestuur, dat het zich niet veroorloven om een bestuurder van het kaliber Peper bij het grofvuil te zetten. Er vloeit al zoveel bestuurlijk en intellectueel talent weg uit de publieke sector.

Sinds Peper aftrad als minister is de inspiratie uit het paarse kabinet verdwenen. Zo bestaat binnen de top van de VVD en de PvdA nog altijd veel waardering voor Pepers intellectuele en bestuurlijke kwaliteiten. Kok, Melkert, Zalm en Dijkstal hebben de banden met Peper al aangehaald. De basis voor de terugkeer van Peper in een volgend paars kabinet is gelegd.