President Joseph Estrada, held in een film zonder happy end

* Hij had op rozen horen zitten. Nooit eerder werd een president op de Filippijnen met zo'n grote meerderheid gekozen. Maar Joseph Estrada (63) slaagde erin dat krediet binnen drie jaar volledig te verspelen.

Hij was te onbehouwen. Te onbesuisd. Hij nam bijna niets serieus, zelfs zijn eigen ambt van president niet. ,,Jullie gaven me een mandaat. Ik zal nooit aftreden'', zei Estrada in oktober tegen zijn trouwe achterban in de sloppenwijken. Hij was toen net verwikkeld geraakt in een groot corruptieschandaal. Dat schandaal heeft hem inmiddels zo goed als zijn functie gekost.

Van aftreden wilde Estrada vrijdag nog niet weten. Het is zijn stijl niet om op te geven. Koppig bleef Estrada geloven dat er een happy end zou komen aan het voor hem steeds rampzaliger verlopende afzettingsproces in de Senaat.

De president was aangeklaagd wegens het aannemen van minstens 400 miljoen pesos (17 miljoen gulden) aan steekpenningen. Het geld kwam van oude vrienden uit de gokwereld. Diezelfde vrienden brachten de affaire naar buiten, uit wraak over het feit dat de president met concurrende maffioso bevriend was geraakt. ,,Net als in de film loopt de held flink wat klappen op in het begin. Maar hij wint op het eind'', grapte Estrada een paar weken geleden nog.

Estrada was in zijn jonge jaren een van 's lands meest gevierde filmsterren. Hij speelde in actiefilms ontelbare keren de rol van de held die het opneemt voor de verdrukten. Maar in de politieke werkelijkheid was er geen garantie op een happy end.

Ondanks alle bewijzen voor corruptie, hebben veel Filippino's een zwak gehouden voor hun president. Zijn levensverhaal spreekt vooral de miljoenen bewoners van sloppenwijken aan. 'Erap' -maatje- was de eerste politicus in het land die de top bereikte zonder connecties met de machtige families in het land.

Hij begon als drop-out. Zijn (redelijk welgestelde) familie zette hem als dwarse tiener het huis uit. Hij koos een nieuwe naam uit het telefoonboek. Op 32-jarige leeftijd was hij al zo beroemd als filmster, dat hij met succes op verkiezingscampagne kon. Hij werd burgemeester van San Juan. In 1987 werd hij senator en in 1992 zelfs vice-president.

De Filippino's beroemen zich erop dat zij het beste gevoel voor humor hebben van heel Azië. Met Estrada hadden ze een politicus die rustig een boek uitgaf met zijn grappigste versprekingen. Hij sprak beroerd Engels, een doodzonde in de hogere kringen op de Filippijnen, waar Engels de voertaal is. Bij de armen kon hij niet stuk met zijn imago van ongelikte beer.

Zelfs zijn ontelbare buitenechtelijke affaires, zijn stoet buitenechtelijke kinderen en zijn gok- en drankzucht werden hem vergeven. Zelfs het feit dat de katholieke kerk zich van Estrada afkeerde, kon de grote massa niet echt deren.

Een probleem ontstond pas toen vorig jaar de nieuwe kabinetschef onthulde dat de president zijn beslissingen nam tijdens 'kabinetsvergaderingen' waarbij bijna geen deelnemer nog nuchter was. Daarna kwamen verhalen los over een beursschandaal, waarin Estrada de rechtsgang had proberen te beïnvloeden ten gunste van een oude zakenvriend, een miljardair. De aanklacht dat hij 17 miljoen gulden aan illegale gokwinsten had aangenomen, was er uiteindelijk één te veel. Het parlement opende een afzettingsprocedure.

Probleem was ook dat hij in de afgelopen jaren weinig concreets heeft bereikt voor zijn achterban, de armen. Hij was gisterochtend nog optimistisch. ,,Mijn geweten is schoon.'' Volgens de openbare aanklagers had Estrada binnen drie jaar presidentschap een fortuin van 165 miljoen gulden vergaard.

De Filippijnen herinneren zich het Marcos-fortuin. Ook daarvan is het meeste nooit teruggevonden.