Pretpark voor de bekering van alle joden

Voor het oog is het nieuwe 'Holy Land'-park in Orlando Florida een kleintje onder de pretparken in de regio. Maar groot is zijn boodschap: de evangelisatie van heel de wereld, en zeker van Israël en van de joden.

Met gebogen hoofden komen Maria van Magdala en Maria, de moeder van Jacobus het heuvelpad aflopen naar de graftombe. Halverwege houden ze ineens stil. Ze zien de steen weggerold voor het graf en er staat een vreemdeling naast. Verschrikt slaan ze de hand voor de mond en hollen weg om terug te komen met twee discipelen. Nieuwsgierig kijken ze in het graf en enkele seconden later worden onder bazuingeschal al dansend de windselen in de lucht gestoken. 'Hij is hier niet, want hij is opgestaan', roept de verteller. Het publiek klapt en roept 'Amen' en 'Hallelujah'. En zo krijgt ook dat jochie van vijf in zekere zin antwoord op de vraag die hij even eerder heeft gesteld: ,,Pap, waar is nou de mummie?'

Het is de middag van Pasen en dit kort door de bocht genomen opstandingsverhaal wordt uitgebeeld in Florida's nieuwste attractie, het Holy Land Experience. In de brandende zon en in de schaduw van Disney World, Sea World en al die andere werelden van sprookjes en fantasieën van Orlando kun je nu ook een paar uur vertoeven in 'Jeruzalem'. Een paar honderd bezoekers slenteren loom langs Methusalems mozaïekwinkeltje en over het marktpleintje met het kraampje, waar een meisje in oosters gewaad melk-en-honingijs schept en voor dorstigen kaneeldrankjes schenkt voor enkele sjekels.

Voor wie geen vreemdeling is in de zangbundel van Johannes de Heer komen van om de hoek vertrouwde klanken vierstemmig aangerold over de straten van Jeruzalem: ,,Zullen wij ook eenmaal komen, aan de zilv'ren, zilv'ren stromen'. Ze komen vanaf de trappen van het witgesteende en met goud beklede paleis van koning Herodes, waar een legionair met pantser, helm en (plastic) speer de wacht houdt. De vijf acteurs, die net nog de opstandingsscène speelden treden nu op als gospelgroepje. Kenmerkend voor het park: evangeliseren in Israël.

Normaal gesproken gaat het themaparkje -want meer dan een vierkante kilometer beslaat het niet- op zondag pas om twaalf uur open om de kerkgang niet in de wielen te rijden, maar op deze paasdag gaat het ook al om vijf uur dicht. 's Avonds wordt er voor de vierde achtereenvolgende keer 'Het Koninkrijk, de Kracht en de Heerlijkheid' opgevoerd, een spectaculair muziekevenement met de paasboodschap: de dood en verrijzenis van onze Messias, Jezus Christus!

Het woord 'Messias' is niet toevallig gekozen: per slot van rekening is de Heilige Land Ervaring het geesteskind van Marvin Rosenthal, telg uit een familie van orthodoxe en minder orthodoxe joden. Vandaag de dag rekent deze baptistenpredikant zichzelf tot de groepering van 'messiasbelijdende joden' en later op de middag zal hij haarfijn, maar weinig fijnzinnig aangeven wat deze keuze theologisch voor hem betekent.

De breuk met het joodse geloof is veroorzaakt door zijn moeder Yetta, die uit nieuwsgierigheid zich in de figuur van Jezus ging verdiepen. ,,Ze was niet erg vroom, eerder nieuwsgierig.' Via een zondig leven als marinier en een ongetwijfeld niet minder bevlekt leven als dansleraar raakt Marv op de theologische opleiding en in het zendingswerk. Onder joden. Sinds 1989 organiseert hij met 'Sions Hoop' reizen naar Israël.

Tegelijkertijd vat hij, samen met zijn zoon David, het idee op om in de omgeving van Orlando 'een levend museum' te beginnen. Rosenthal: ,,We brengen christelijk amusement en informatie en tegelijkertijd maken we duidelijk dat we een evangeliserend christelijk museum zijn. We willen iedereen bekeren.'

Een braakliggend gebied aan de I-4, de amusementstrip, is ideaal voor het park, maar de eigenaar wil er drie miljoen gulden voor. Dat heeft Rosenthal niet. Als hij dat zegt tegen een vriend, de steenrijke fundamentalist Robert Van Kampen, zegt die alleen maar: ,,Koop maar. Ik stuur je de cheque met de post.' En er komen meer gulle giften. Zelfs de overheid draagt bij als ze een stukje grond van Rosenthal wil kopen om een snelwegafslag aan te leggen. Goed voor 3,5 miljoen. ,,De Holy Land Experience is gebouwd op wonder na wonder na wonder.'

Een kleine 200000 bezoekers per jaar is het streven en dat is natuurlijk niets vergeleken bij de miljoenen van Disney. Maar naar de Holy Land Experience komt men voor de boodschap. ,,Wat je hier ziet en ervaart behoort geheel en al toe aan onze grote God', legt de stichter uit. Hier geen roetsjbanen en andere snelle avonturen. Het Scriptorium, waar alle zeldzame bijbels en manuscripten van de in 1999 overleden Van Kampen worden uitgestald gaat volgend jaar pas open. Maar zolang kan in een van de gebouwen een minutieus nagebouwd Jeruzalem Anno Domini 66 worden bekeken met zelfs een piepklein peloton Romeinse soldaten. Of in Herodes' paleis naar een film, die in tien seconden de zes scheppingsdagen laat zien en eindigt met de wederkomst van Christus.

De honderd medewerkers doen het voor niks. Zoals Barbara, die in oosters gewaad de kassa bedient in een van de winkels, waar snuisterijen uit het Midden-Oosten als flesjes met alabasterolie en vooral veel boeken over de eindtijd worden verkocht. ,,Het is zo'n verrijking van mijn leven. Voor de dienst aan de Heer stel ik graag een tijdje beschikbaar.'

De winst uit het park gaat naar de evangelisatie, ook die uit de Oasis Palms Cafetaria waar Goliath-burgers met Saharafrietjes en Arabische kipfilets worden verkocht. De Chandlers uit Pennsylvania zitten met hun tienerkinderen een ijsje te eten aan een van de tafeltjes. Lindsay Chandler: ,,We hebben verscheidene parken bezocht, maar dit is heel anders. Van al die attracties krijg je na verloop van tijd genoeg. Hier zie en hoor je iets wat echt zijn waarde houdt.'

Zoals de show rond de Wilderness Tabernacle, ofwel de geschiedenis van de tabernakel in de tocht van Israël naar het Beloofde Land. Terwijl een stem op een band teksten uit de thora en gebeden spreekt en daarbij op z'n minst de indruk wekt Mozes te zijn demonstreert een acteur-hogepriester, compleet met efod en borstplaat, de diverse offers. Hij gaat het heilige der heiligen binnen en brengt het jaarlijkse offer van Jom Kippoer, de Grote Verzoendag. Als 'truc' wordt gedemonstreerd hoe God het vuur uit de hemel doet neerdalen om het offer te verbranden: een lichtflits, waarna een straal van rook opstijgt: gewoon een spuit kooldioxide met water en glycol, die met een kracht van zeventig kilometer per uur de lucht in gaat. De zaal kijkt ademloos toe.

Het venijn van de manifestatie zit in de laatste minuten. Zonder enige noodzaak mijmert 'de stem' over wat het volk Israël nog te wachten staat en tegen de wand wordt het beeld geprojecteerd van Jozef, Maria en het kindje Jezus. En daar klinkt: ,,Zie het Lam Gods dat wegdraagt de zonden der wereld.' De namaak-hogepriester strekt vervolgens de handen uit en spreekt de zegen van Aüron -het bekende 'De Here zegene en behoede u- over het publiek uit.

Joodse leiders zijn naast het bekeringsideaal van het park met name boos over het gerommel met deze rituelen als evangelisatiemiddel. Dan hebben ze nog niet de uitleg meegemaakt die Marvin Rosenthal zelve in de afgelopen dagen van Pesach (pascha) en Pasen in het Sjofar Auditorium gaf. Op een tafel staan de onderdelen uitgestald van de sedermaaltijd. Hij legt uit waar de takjes peterselie voor staan (het nieuwe groen), de mierikswortel (de bittere kruiden), de matzes, de wijn voor de profeet Elia en al die andere onderdelen. Ruim een halfuur legt Rosenthal deskundig uit.

En dan komt de boodschap: de zeven heilige dagen of perioden van het joodse geloof zijn eigenlijk symbolen voor het leven en sterven van Jezus. Tijdens het laatste avondmaal, legt hij uit, drinkt Jezus niet het vierde glas wijn -van de verzoening- van de sedermaaltijd, want hij is zelf het 'pascha', het paaslam, geworden. En met een stentorstem roept hij, de handen uitstrekkend naar de sedertafel: ,,Zie het Lam Gods dat wegneemt de zonden van de wereld.' Het 'Hallelujah' is niet van de lucht.

Gesterkt in het geloof gaat een groot deel de zaal weer uit. En Rosenthal is tevreden. ,,De laatste opdracht van Jezus aan zijn volgelingen is te getuigen. Dat hebben christenen sindsdien gedaan. Wat ik doe is met nieuwe middelen een oud verhaal vertellen. De middelen veranderen, maar de boodschap ligt vast.'