'Ontslag moet kunnen'

Ambtenaren die buiten diensttijd 'niet-integer gedrag' vertonen, moeten ontslagen kunnen worden. Dit zegt G. Dales, wethouder personeel en organisatie in Amsterdam, naar aanleiding van een corruptieschandaal bij zijn gemeente. Nu is ontslag onmogelijk.

Gisteren presenteerde het Bureau integriteit van de gemeente Amsterdam een rapport over corruptie onder gemeente-ambtenaren. Het bureau nam alle 54 gemeentelijke organisaties onder de loep. Dales is 'geschrokken' van de conclusies. ,,Ambtenaren zijn belast met kwetsbare handelingen, zoals het omgaan met geld en vertrouwelijke informatie. Het blijkt dat daarvoor in de meeste organisaties óf geen voorschriften bestaan, óf ze zijn niet bekend, óf ze worden niet nageleefd.''

Ook heeft 34 procent van de 20000 ambtenaren geen duidelijke functie-omschrijving, waardoor ze moeilijk op hun handelen aangesproken kunnen worden. Zeven procent van de ambtenaren zegt 'gehoord te hebben van pogingen tot beïnvloeding van buitenaf'. Slechts de helft van hen heeft hier ook melding van gemaakt. Dales: ,,Zorgelijk, want het gaat dus om honderden mensen.''

De helft van de ambtenaren zegt het afgelopen jaar geen functioneringsgesprek gehad te hebben. ,,Daar waar procedures en regels ontbreken, wordt een onevenredig groot beroep gedaan op de individuele integriteit van de medewerker'', luidt een van de conclusies in het rapport.

Sinds het rapport-Van Traa in 1996, zegt de gemeente het terugdringen van corruptie als prioriteit te zien. In die tijd is ook het aantal meldingen van fraude opgelopen, van vier zaken in 1996, tot 37 in 2000. De gevallen variëren van lichte tot zware vergrijpen, zoals het leeghalen van de parkeermeters door parkeerbeheerders.

Volgens de wethouder komt de toename mede doordat de registratie sterk is verbeterd. Dales bestrijdt het beeld als zou corruptie 'schering en inslag zijn'. ,,Dit onderzoek geeft een grondig beeld van wat er mis zit. Alle gemeenschappelijke organisaties hebben zich erachter geschaard.''

Het rapport beveelt ook maatregelen aan, zoals het screenen van nieuwe medewerkers, het stevig aanpakken van incidenten en het controleren en naleven van procedures rondom integriteit.

De presentatie van het rapport viel samen met een nieuw corruptieschandaal. Een gemeenteambtenaar van wie de naam en precieze functie de wethouder niet wil prijsgeven, blijkt aan het hoofd te staan van een grote witwasoperatie.

Hij zou miljoenen guldens verdienen met het verhandelen van onroerend goed aan criminelen.

Naast het beter naleven van procedures, wil Dales daarom ook de ambtenarenregeling veranderen. ,,Het is frustrerend en treurig dat we dat soort mensen moeten dulden, want wat ambtenaren buiten werktijd doen, valt niet onder 'plichtsverzuim'.''

Wel is de man al een jaar geschorst en loopt er een onderzoek tegen hem van politie en justitie.