Oudste Spar ter wereld gelooft in buurtwinkel

,,Kijk, ze gaven in die tijd zelfs instructies om elke ochtend de stoep en de pui van je winkel schoon te vegen.' Trots toont Leo Looyscheerder (54), mede-eigenaar van de oudste Spar ter wereld in het Gelderse Ooij, de nog kraakhelder gebleven jubileumuitgaven rond het 25-jarig en 50-jarig bestaan van de Spar.

Toen zijn oom plotseling blind werd, moest Looyscheerder als twaalfjarige jongen van de mulo af om in de zaak mee te helpen. Alle ontwikkelingen in de levensmiddelenbranche heeft hij van dichtbij meegemaakt. ,,Ik heb groen bloed door mijn aderen vloeien, zeg ik altijd. In het verleden hebben ze het Spar-logo wel eens geel durven maken. Dat kan niet, heb ik toen geroepen. Een gele Spar is dor en heeft niet lang meer te leven.' En inderdaad leek de Sparformule in Nederland in de jaren tachtig en negentig aan het verwelken. Van 24657 filialen in 1982 daalde het aantal 'Sparren' drastisch tot 150 eind jaren negentig. In het buitenland deed het merk Spar het daarentegen goed. Van Zimbabwe tot Rusland, overal ter wereld is het groene Spar-logo in het straatbeeld terug te vinden.

De Nederlandse Spar lijkt nu weer langzaam overeind te krabbelen. Het aantal zelfstandige Sparwinkeliers is de afgelopen jaren bijna verdubbeld naar 300. Looyscheerder: ,,Twee jaar geleden zijn ze vanuit moederconcern Laurus met de Spar convenience formule begonnen. In dorpen en wijken waar de fietsenmaker, slagerij en het postkantoor het hoofd niet meer boven water kunnen houden, biedt de Spar-winkelier die diensten aan. En met succes, mijn omzet is de afgelopen twee jaar met 60 procent gestegen.'

Ondanks de groeiende omzet wordt de Sparformule door moederconcern Laurus in de verkoop gedaan. Laurus is van plan om alle winkelformules waaronder Super de Boer en Edah om te bouwen tot Konmar. Volgens Looyscheerder mogen de naam en de formule van Spar niet veranderd worden en is de keten daarom in de etalage gezet. De bijna 300 zelfstandige Sparondernemers hebben nu samen een bod op de eigen winkelformule uitgebracht.

,,Het zou fantastisch zijn als we het met zijn allen zouden trekken', straalt Looyscheerder. ,,We moeten alleen zien of we genoeg kapitaal hebben om ook te kunnen investeren in groei.'

Bijna elke dag krijgen de gebroeders Looyscheerder in hun Spar wel een ondernemer over de vloer die er over denkt om de overstap naar de Spar te maken. De Looyscheerders zitten sinds 1979 in een pand van vijfhonderd vierkante meter. Pa en oom Looyscheerder moesten het in 1931 met iets minder ruimte doen. Het kruidenierszaakje van zes vierkante meter aan de dijk was voor hen de uitvalsbasis om er met de hondenkar en de boot op uit te trekken om schippers en boeren uit de omgeving van proviand te voorzien.

Toen in 1932 zestien Nederlandse kruideniers de Spar oprichtten om gezamenlijk het hoofd aan de crisisjaren te bieden, waren de Looyscheerders er als de kippen bij om zich bij de andere winkeliers aan te sluiten. Anno 2001 is de Ooijense Spar de enige overblijver van de beginnende 'Sparren' en daarmee de oudste Spar ter wereld.

Niet alleen de eigen ondernemers, ook horeca- en levensmiddelengroothandel Sligro heeft interesse in de Spar getoond. Looyscheerder staat niet echt te springen om overgenomen te worden door Sligro. ,,Sligro heeft onlangs de Prismaketen overgenomen waar supermarkten als de Plusmarkt en Garantmarkt onder vallen. Dan zitten we straks weer met hetzelfde probleem dat het concern teveel formules onder één dak heeft. Maar aan de naam Spar mogen ze niet komen. Niemand mag zomaar een ander logo op onze deur zetten.'