Hollandse hondenpoep en Turkse barbecue verbroedert

Steeds meer gemeenten en woningcorporaties geven bewoners (meer) zeggenschap over hun wijk. Zij verstrekken wijkbudgetten, stimuleren de oprichting van verenigingen van wijkeigenaren of geven aandelen uit om macht aan bewoners te geven. In Trouw een korte serie voorbeelden.

DEVENTER - Zelfs op regenachtige dagen, als het Deventer park De Worp weinig bezoekers trekt, nemen steeds meer Nederlandse hondenbezitters de 'poeproute' die op kleurige borden staat aangegeven. Dit is bijzonder, omdat veel baasjes de route jarenlang aan hun laars lapten. Pas nu het park verbeterd is, houden de meesten zich aan de regels -zelfs als het regent en zij niet kunnen worden betrapt.

Ingrid Koolman, bewoonster van de wijk De Hoven vlakbij dit groene park, noemt deze 'gedragsverandering' een van de voorbeelden van het succes van de zogeheten Deventer wijkaanpak. Op initiatief van burgers heeft het park nu goede toiletten, afvalcontainers, wegwijzerborden en bakken waar de vele picknickers hun nasmeulende kooltjes kunnen achterlaten. Koolman: ,,De mentaliteit is echt verbeterd, al is er nog steeds een kleine kern van Nederlanders die zich tegen barbecuende allochtonen blijft verzetten.''

Orhan Arslan, voorzitter van de Deventer Turkse jongerenvereniging Baris, signaleerde enkele jaren geleden als eerste dat het unieke park De Worp -het enige Nederlandse park in de uiterwaarden- eigenlijk niet veel meer is dan een prachtige groenstrook aan de IJssel. In het buitenland genoot hij altijd zo van de gezellige picknicks op het gras, waarom zou dat aan de Hollandse IJssel niet kunnen? En waarom riepen de picknicks die er wél waren, zo vaak geïrriteerde reacties op?

Omdat er hooguit wat kleine prullebakken langs de paden stonden. Omdat er voor mensen die op zomerse dagen urenlang in het park vertoefden, in de wijde omgeving geen fatsoenlijk toilet te vinden was. ,,Ze konden wel naar een camping of restaurant vlakbij, maar daar werden ze ook gek van al die mensen'', herinnert Arslan zich.

Naarmate het aantal Turkse bezoekers in het park toenam, ergerden Nederlandse bewoners uit De Hoven zich steeds meer aan de etensresten, verbrande kooltjes en gebroken tuinstoelen op het gras. Omgekeerd stoorden ettelijke Turken zich aan de vele drollen, achtergelaten door honden van Nederlanders die zich níet aan de voorgeschreven uitlaatroute hielden.

,,De sfeer werd steeds slechter'', vertelt Ingrid Koolman. ,,Het aantal discriminerende opmerkingen -'smerige Turken' bijvoorbeeld- nam toe. Overdag oogde alles gezellig, maar 'savonds was het een troep.''

Op een avond waar bewoners ideeën voor hun wijk naar voren konden brengen, opperde ook Koolman het plan om voorzieningen aan te brengen in De Worp. Zowel de suggesties van Arslan als Koolman vielen bij de gemeente in goede aarde. Hun voorstellen pasten uitstekend in het gemeentelijk beleid om inwoners te stimuleren hun eigen woon- en leefomgeving te bepalen.

Deventer is ingedeeld in zes wijken, elk met een eigen wethouder, opbouwwerker, wijkambtenaar en wijkteam (een platform voor actieve bewoners en vertegenwoordigers van instellingen en clubs). Jaarlijks kunnen bewoners in het najaar aangeven wat hun dwars zit, waarna een wijkplan wordt opgesteld met voorstellen voor maatregelen om aan deze klachten iets te doen.

Het belangrijkste element van de aanpak is het wijkbudget (per jaar ruim een miljoen gulden voor zes wijken), een gemeentelijke garantie dat de populaire leus 'de burger staat centraal' geen loze kreet blijft.

Het skateplein, de voetbalkooi, speelplekken voor kinderen en 'veilig verkeer'-campagnes zijn voorbeelden van projecten die uit de wijkbudgetten zijn gefinancierd. Ook de ideeën van Koolman en Arslan werden gehonoreerd, zij het dat de gemeente uiteindelijk besloot de meeste voorzieningen (zoals afvalbakken en mobiele toiletten) niet uit het wijkbudget, maar uit het reguliere gemeentebudget te financieren. Wc's en vuilcontainers behoren immers tot normale faciliteiten in een park, al geeft de gemeente toe dat deze er ,,zonder de wijkaanpak'' nooit zouden zijn gekomen.

Wél is onlangs een groot wijkfeest uit dit wijkbudget gefinancierd. Turken en Nederlanders genoten samen van een grootse barbecue, voerden samen sketches op en zongen mee met Turkse en Nederlandse bands.

Sinds de problemen bespreekbaar zijn, glundert Arslan, ziet hij ook Nederlanders die een saté of visje op een rooster leggen. ,,Of ze accepteren een stukje vlees dat wij hen aanbieden. In onze cultuur is dat normaal, maar pas nu pakken de meeste voorbijgangers zo'n stukje makkelijk aan.''