Reverse convertibles is vragen om reverse problemen

Teleurgesteld in de rente van de spaarrekening, gaan mensen op zoek naar een profijtelijk alternatief. Maar wil je niet meer risico lopen dan met een spaarrekening, dan is een belegging in een obligatie een logische keus. De belegger is dan verzekerd van een vaste rente en 'mits de uitgevende instelling solvabel is' van de terugbetaling van de nominale hoofdsom. Zolang de obligaties op of onder de koers van 100 procent aangekocht worden, loopt de belegger ook geen koersrisico en de obligatie wordt afgelost a pari (tegen de uitgiftekoers). Obligaties worden uitgegeven door de staat, financiële instellingen en bedrijven en zijn te koop op de effectenbeurzen via een bank.

Ook banken geven de laatste tijd bijzondere obligaties uit. De reverse convertible notes (afgekort: rcn). Aangeprezen in advertenties trekt met name de hoge rente de aandacht. Toch is het de vraag of de particuliere beleggers zich voldoende realiseren wat zij nu eigenlijk kopen. In tegenstelling tot een gewone obligatie, heeft de rcn een bijzonder risico. Het risico dat u aan het einde van de looptijd niet uw geld terugkrijgt maar een vastgesteld aantal aandelen. Een rcn is een obligatie met een bijzonder hoge rente. De bank die de obligatie aan beleggers aanbiedt, krijgt voor deze hoge rente een belangrijk voordeel: het recht om te bepalen hoe de inleg aan het einde terugbetaald wordt. Bij uitgifte van de obligatie wordt meteen vastgesteld welke en hoeveel aandelen eventueel geleverd worden aan het einde van de looptijd . Tijdens de looptijd wordt de hoge rente aan de belegger uitgekeerd. Blijft de koers van het onderliggende aandeel boven een bepaald niveau, dan zal de obligatiehouder gewoon zijn nominale waarde terugkrijgen. Maar o wee als de koers van het eerder genoemde aandeel fors gedaald is, dan komt de keerzijde.

Een voorbeeld. De heer Van Vliet krijgt op dit moment slechts 3,5 procent op zijn dagelijks opvraagbare spaarrekening. In 1998 leest hij in de krant een advertentie van de toenmalige Generale Bank. Deze bank geeft de 10,5 procent reverse convertible note per 2000 op het aandeel Volkswagen uit. De aankoopkoers is 102 procent. Van Vliet besluit 10000 gulden te beleggen. Hij betaalt 10200 gulden (10000 x 102 procent). Twee jaar lang krijgt deze belegger een rente van 10,5 procent en is de koning te rijk. Aan het einde van de looptijd wacht de heer Van Vliet een onaangename verrassing. In de voorwaarden van de rcn staat dat indien het aandeel Volkswagen daalt onder een bepaald niveau, de obligatiehouder 54 aandelen VW geleverd krijgt tegen een afgesproken koers van 185,19 gulden. En deze nachtmerrie komt uit. Aan het einde van de looptijd krijgt Van Vliet 54 aandelen VW die op dan op de beurs nog maar 41 euro (90 gulden noteren). Ondanks de hoge rente kwam hiermee het verlies op 31 procent! En van iedere ingelegde 10000 gulden had de obligatiehouder aan het einde van de looptijd nog 4879 gulden over.

Het risico is duidelijk. De onderliggende aandelen kunnen fors dalen en daardoor een verlies opleveren voor de belegger. Het maximale rendement is ook van tevoren bekend, de (hoge) rente. Moet je dan dit beleggingsproduct helemaal niet aankopen? Voor het beantwoorden van deze vraag zijn er twee belangrijke overwegingen: een fiscale en een beleggingstechnische. De rcn krijgt in het huidige 'nieuwe' belastingregime een andere plaats dan in het vorige regime. Niet de inkomsten uit vermogen (zoals rente) wordt belast, maar het gemiddeld vermogen. Hierdoor zal de hoge coupon (rente) fiscaal gunstiger uitpakken. Toch blijft het risico hetzelfde. Het advies is dan ook om alleen een rcn te kopen op aandelen die u eventueel wel in uw portefeuille wilt opnemen.

Het is belangrijk om een rcn niet als een obligatie maar als een aandelenbelegging te beschouwen. De risico's zijn vergelijkbaar met een belegging in aandelen, het rendement niet. Stijgt het onderliggende aandeel, dan profiteert de belegger in een rcn hier nauwelijks van.

De auteur is werkzaam bij The Floor, een online platform voor beleggend Nederland.