Knutselen met menselijk leven

Mensen die iedere vorm van geknutsel met menselijk leven verwerpelijk vinden, hebben zich tot dusverre met succes teweer kunnen stellen tegen experimenten met klonen. Zo wordt wereldwijd het klonen van mensen afgewezen en stuit het klonen van menselijke embryo's voor medische doeleinden, het zogenaamde therapeutische klonen, eveneens op grote bezwaren. Een embryo is een beginnend menselijk leven en dat verdient de grootst mogelijke bescherming, aldus de redenering.

In het algemeen verdient deze ethische reflex bijval. Niemand zit te wachten op gekloonde dubbelgangers, met uitzondering misschien van enkele Sickboks (de Italiaan Antinori en de Amerikaan Zavos) die met het maken van een kloon onvruchtbare vrouwen van dienst denken te zijn. Maar ethische bezwaren zijn ook op zijn plaats als het gaat om therapeutisch klonen. Het gevaar van misbruik ligt hier immers op de loer.

Het debat over deze kwestie is dezer dagen stevig door elkaar geschud met het nieuws dat het Amerikaanse bedrijf ACT in staat lijkt op termijn bruikbare embryo's te kweken door een leeggemaakte eicel te 'bevruchten' met de kern van een lichaamscel van een donor. Zover is het overigens nog lang niet, maar daarmee is toch de vraag gesteld: mag je een dergelijk produkt waar geen mannelijk zaad aan te pas is gekomen een embryo noemen, beginnend menselijk leven?

Het Vaticaan, de Russisch-orthodoxe kerk, president Bush en de helft van het Europese parlement menen van wel. Zij veroordelen deze experimenten. De één dreigt met een verbod, de ander met excommunicatie. Tegenover hun afwijzende houding staat echter de verwachting dat deze experimenten mogelijk perspectief bieden op een succesvolle bestrijding van diabetes en de ziekten van Alzheimer en Parkinson. Ook daarmee is menselijk leven in het geding.

Eeuwenlang heeft het Vaticaan en hebben anderen de bevruchting als het begin van nieuw menselijk leven gedefineerd. Datzelfde Vaticaan dient zich daarom op zijn minst de vraag te stellen of het de ATC-methode klakkeloos een bevruchting mag noemen en dus ook van de hand mag wijzen. Daarvoor is het perspectief te zwaarwegend. Wel noopt de gang van zaken tot grote omzichtigheid en straf toezicht.