Zelfverbranding Falungong effectiever dan staatspropaganda

De gruwelijke beelden, woensdag op de staatstv, van een massale zelfverbranding door leden van de spirituele Falungong-beweging, hebben doel getroffen. De openbare zelfdestructie geeft China's propagandastrijd tegen de Falungong nieuwe vaart, na anderhalf jaar vruchteloze en gewelddadige onderdrukking.

De overheid noemt de Falungong al lang een duivelse sekte, die haar volgelingen in het verderf stort. Maar veel Pekingers zagen de gewoonlijk vreedzame en spontane demonstraties geamuseerd en nieuwsgierig aan.

Maar dat lijkt nu voorbij. Vooral indringende close-ups van de 12-jarige Liu Siying, haar gezicht weggebrand en een hand misvormd tot een zwarte klauw, verenigt Chinezen in hun afkeer. Op 23 januari overgoten Liu Siying, haar moeder en drie anderen zich met benzine op het Plein van de Hemelse Vrede en staken zich in brand. Siying's moeder kwam daarbij om het leven. De beelden van alomtegenwoordige veiligheidscamera's, werden na aanvankelijke aarzeling van de autoriteiten zeven dagen later uitgezonden.

,,Ik wist altijd wel dat veel Falungongers gestoord zijn, maar verder kon het me niet zo veel schelen'', zegt een 38-jarige werkloze telefoniste. ,,Dat ze nu ook kinderen opofferen bewijst dat de overheid deze organisatie keihard moet aanpakken.''

Woordvoerders van de Falungong in het buitenland ontkennen dat de demonstranten leden van de organisatie zijn, omdat die moord en zelfmoord verbiedt. Maar volgens Falungong-kenner Chen Xingqiao is de zelfmoordactie een dramatische, maar logische stap in een snel verhardende strijd, waarin geen compromis mogelijk is.

,,Ik ben sterk gekant tegen de Falungong, het is een griezelige sekte'', zegt Chen, redacteur van een vooruitstrevend boeddhistisch tijdschrift. ,,Maar het vult een leemte in de natuurlijke menselijke religieuze behoeften. Bureaucraten schijnen dat maar niet te kunnen begrijpen.''

Vooral veel ouderen voelen zich vervreemd van de snel veranderde samenleving. Opgegroeid in het maoïstische China, leven ze nu in een keihard kapitalistisch systeem. Verliesgevende staatsfabrieken hebben miljoenen arbeiders ontslagen.

De Falungong, met een eigen strikte morele leer, biedt deze ontevreden onderlaag een thuishaven. Maar angstig over mogelijk verlies van de macht, onderdrukt de starre Chinese regering de ontwikkeling van onafhankelijke bewegingen.

Alle particuliere organisaties moeten zich registreren, en worden streng gecontroleerd op onwelvallige uitlatingen. Godsdiensten moeten regelmatig verslag doen over hun activiteiten. Verzorgers van websites en kranten weten dat zij verantwoordelijk zijn voor wat zij publiceren, en ook milieuverenigingen moeten op hun tellen passen.

De Falungong vormt met haar amorfe, oncontroleerbare achterban een natuurlijke vijand voor een paranoïde overheid. ,,Door organisaties als de Falungong in de illegaliteit te drijven, creëert de regering haar eigen onverzoenlijke vijanden'', zegt meneer Chen.

Een anonieme socioloog verbonden aan een Chinese denktank gaat nog een stapje verder. ,,Zolang de autoriteiten geen onafhankelijke organisaties durven toe te staan, zullen ze steeds vaker bewegingen als de Falungong op hun weg vinden. Die strijd kan de partij moeilijk winnen.''