Artikel-12-gemeente verdwijnt

DEN HAAG - Binnen enkele jaren heeft Nederland geen enkele zogenoemde artikel-12-gemeente meer. Het gaat zo goed met de gemeentelijke boekhouding en financiën, dat deze vorm van overheidscuratele geheel lijkt te gaan verdwijnen. Dat bevestigt het ministerie van binnenlandse zaken.

Op dit moment zijn nog maar vijf gemeenten over met een artikel-12-status: Boskoop, Gouda, Lelystad, Ouderkerk en Winschoten. Volgens een woordvoerster van Binnenlandse Zaken zal dat aantal de komende jaren enkel nog dalen.

In de jaren zeventig en tachtig kende Nederland nog enkele tientallen gemeenten met de weinig begeerlijke status. Zelfs grote steden als Den Haag werden aan de leiband gehouden omdat het financieel de verkeerde kant dreigde op te gaan.

Gemeenten die hun boekhouding niet op orde hebben en in de rode cijfers komen, of dreigen te komen, worden via artikel 12 onder toezicht van het rijk gesteld. Weliswaar krijgt zo'n gemeente dan extra geld, maar anderzijds moet voor elke grotere uitgave toestemming worden gevraagd aan het rijk. De boeken moeten ter goedkeuring worden voorgelegd aan het rijk, terwijl normaliter de provincie zich daarmee bezighoudt.

Gemeenten vragen een artikel-12-status overigens altijd zelf aan. Om weer van die status af te komen, doet het rijk doorlopend financieel onderzoek naar de gemeente. Soms worden gemeenten gedwongen hun gemeentelijke lasten, zoals onroerende-zaakbelasting, naar een landelijk niveau te verhogen om uit de problemen te komen.