De geruisloze revolutie van het roc

Verspreid over heel Nederland volgen ruim 600000 jongeren een opleiding bij, wat tegenwoordig heet, een 'regionaal opleidingencentrum'.

Ooit gingen ze naar, bijvoorbeeld, de meao of de mts.

Of ze leerden een vak in het leerlingstelsel.

Of ze zaten in het vormingswerk.

Of ze zaten op de avondschool.

Of ze waren al wat ouder en deden moedermavo.

Of ze waren analfabeet en leerden alsnog lezen, in wat een

'studiehuis' of een 'leerhuis' heette.

Dat is sinds een paar jaar allemaal één geheel geworden. Ongemerkt kreeg het Nederlandse onderwijs er een nieuwe schoolsoort bij: het roc. Er zijn er bijna vijftig van. En net als in een grote supermarkt is alles er voorradig - van een beginnerscursus Nederlands voor nieuwkomers, tot de nieuwste computertechnieken. Welk 'niveau' je ook hebt, altijd is er wel een diploma te halen. Niemand de deur uit zonder diploma - dat is de hoopvolle gedachte achter het roc.

In één opzicht is er weinig veranderd: de jongeren van een regionaal opleidingencentrum halen zelden de kranten. De 'deelnemers' van een roc, zoals ze officieel heten, staan zelden op het Malieveld. Je hoort hun docenten ook nooit. Dat is vreemd, want veel vernieuwingen waarover middelbare scholen stampei maken, zijn op de roc's

allang praktijk. Als je wilt weten hoe het voortgezet onderwijs over een paar jaar is, moet je vandaag op een roc gaan kijken.

In de onderwijsbijlage School en Beroep 2001 hebben we dat

gedaan. Ze zijn er allemaal: de jongen die geen spat zin heeft enig diploma te halen. Het Turkse meisje dat zich straks 'assistent-medewerker naaizaal' mag noemen. De gedreven onderwijsvernieuwer van een it-opleiding. De directeur wiens carrière schipbreuk leed in een ruzie-na-de-fusie.