Sneeuw

Ik hou erg van de dichtkunst, maar soms duizelt het me een beetje. Dan dwarrelen er zoveel woorden en betekenissen naar beneden dat ik het gevoel krijg in een sneeuwbui beland te zijn. Ik raak de draad kwijt, te veel vlokken ontnemen het zicht. Ter voorbereiding op een verre reis lees ik alles over kou en ijs en sneeuw. Het is een witte wereld waar ik verknocht aan ben. Zelfs nu ik haar alleen nog maar van papier aankijk. Hoe zal dat straks zijn, als het echt wordt? Als het woord vlees wordt en de mijmering bevriest tot koude handen en voeten en neuzen? Als de gedachten uitgeschakeld worden en het oog alleen nog maar ziet en de blik opgaat in blauw en wit? Is dat het einde?

Er is eens een mooi dubbelboekje verschenen van Wiel Kusters en Kees Fens. De een analyseert de betekenis van sneeuw in de Nederlandse poëzie, de ander mijmert over wit papier. 'Witte wereld' heten de in 1988 samengebrachte essays en dat is precies wat ik zoek. Laat Fens je thuis lekker lezen, Kusters neemt je als een gids mee door het sneeuwlandschap. Sneeuw is koninklijk (Hans Andreus) en kinderlijk (Vondel), sneeuw is winterdauw en daarom minder vrolijk dan voorjaarsdauw, want sneeuw is vooral ook dood natuurlijk. Maar toch maakt sneeuw gelukkig. Al is het maar omdat de overbuurmeisjes een gekke sneeuwpop kunnen maken met rechtopstaande oortjes die soms aan een grappig hondje en dan weer aan een lief bang haasje doen denken. Sneeuw is een dekentje, een vredige dood, maar voor het zover is dwarrelt zij dus in vlokken naar beneden. Bij Nijhoff, Roland Holst en Hoornik staat dat gedwarrel ook voor de liefde en het vrijen. Ik snap dat wel, als zuiver beeld, maar wat als dauw en regen vrijwel hetzelfde doen? Sneeuw kortom, is wit en veel. Ik zal er niets tegen beginnen; al die verschillende betekenissen geven het kristal kleur. Maar voor mij weerspiegelt het wit van de wereld vooral een bovenaards verlangen, iets wat het hier en nu voorbijschiet, verder, zuiverder, hoger en schoner dan we het hier ooit zullen zien.