Ephimenco

Na de schuld komt meestal de boete. Maar als Dostojevski in Nederland was geboren, had hij aan zijn meesterwerk zeker een tiental hoofdstukken vastgeplakt en de titel veranderd: 'schuld, boete en rehabilitatie'.

Gisteren zag ik een foto van Aantjes in Trouw met het onderschrift: 'Aantjes geen zwart schaap meer'. Helemaal onderaan dezelfde pagina las ik dat voormalig commissaris van de koningin in Zuid-Holland Leemhuis, die na een schandaal moest aftreden, weer een politieke functie mocht bekleden. Ook een vorm van rehabilitatie. Bram Peper zal voor die futiele declaraties wellicht niet zo lang meer thuis hoeven te treuren. En gisteren de clou. In de Volkskrant een pagina rehabilitatie over psycholoog René Diekstra. Ik kwam de stroop en het kleffe proza bijna niet door. Je zal maar een foute goeroe door een blinde volgeling laten rehabiliteren. De mantra's vliegen je om de oren. Maar ik ben goedgelovig en bereid aan te nemen dat Diekstra niet heeft geplagieerd maar hooguit 'te weinig aanhalingstekens heeft gebruikt'. Het weglaten van aanhalingstekens bij het overnemen van andermans eigendom heet overigens nog steeds plagiaat, maar dit terzijde. Diekstra heeft de juiste formule gevonden die de weg naar zijn rehabilitatie vrij maakte: nederig zijn. Slim. Nederland is een zachtmoedig land dat niets moet hebben van bullebakken en querulanten die om eerherstel schreeuwen. Willem Oltmans is een uitzondering maar de dwarsgezeten journalist was ook meer uit op poen dan op droog eerherstel.

Nederigheid dus. Lubbers heeft zich jarenlang nederig ingegraven bij de KUB en is nu door de VN gerehabiliteerd. Nederland is meer een land van gerehabiliteerden dan van schuldenaren. Het past beter in het niet-onderdrukkende karakter van de natie. Een zwaar gestrafte geeft bovendien teveel schuldgevoelens, een gerehabiliteerde daarentegen enige hoop. Wat is overigens nederig zijn? Treuren in stilte, de media niet opzoeken, je lot van schuldenaar gedwee ondergaan en wachten, wachten, wachten. Totdat de fee Rehabilitatie met haar toverstok langskomt. Het slimst is om de vervelende fase van boete direct over te slaan. Als ik Zorreguieta was, zou ik de zaken niet langer traineren. Ik zou in Argentinië onmiddellijk schuld bekennen en vervolgens in het vliegtuig naar Nederland stappen. In de wetenschap dat al op Schiphol rehabilitatie zou volgen.