Diplomatieke rel China en Japan

AMSTERDAM - Als Taiwans ex-president Lee Teng-hui niet allang hartpatiënt was, dan was hij het door de ergernissen van de afgelopen weken misschien wel geworden. Na eindeloos gedub, één keer een 'ja' en daarna weer een 'nee', heeft Tokio toch positief beschikt over zijn visumaanvraag voor een medische behandeling in Japan. Dit tot woede van Peking.

Peking heeft Lee Teng-hui hoog genoteerd staan in zijn rijtje staatsvijanden, omdat hij zich in 1996 direct door de Taiwanese kiezers liet kiezen als president. Deze oefening in democratie van de 'opstandige provincie' werd in China uitgelegd als een halve onafhankelijkheidsverklaring.

Lee (78) is al een jaar geen president meer. Maar dat Japan Lee toestaat te komen, ondanks zware Chinese druk, vat de Chinese regering op als een affront. Peking riep gisteren direct de Japanse ambassadeur op het matje. ,,Lee wil het podium van Japan gebruiken om zijn separatistische opmerkingen in de internationale gemeenschap te verspreiden'', zo verwoordde het Chinese persagentschap Xinhua de officiële woede.

Het is niet de eerste keer dat een 'privé-bezoek' van Lee leidt tot een diplomatieke crisis. In 1995 gaven de VS Lee toestemming voor een een bezoek aan de Cornell-universiteit in New York, waar hij is afgestudeerd. Peking overlaadde Washington met kritiek. Ook stuurde het de vloot op 'oefening' voor de kust van Taiwan, waar het enkele raketten liet ontploffen. Tot ergernis van Peking wil Lee volgende maand opnieuw zijn universiteit bezoeken, om een faculteit te openen die naar hem is vernoemd.

Tokio's aarzeling is dus begrijpelijk. Volgens diplomatieke bronnen gaf premier Mori aanvankelijk zijn fiat, maar lag de minister van buitenlandse zaken, Yohei Kono, dwars. De laatste benadrukte gisteren dat Lee slechts drie dagen blijft, en geen politieke uitspraken zal doen. De krant Taipei Times meldde dat Lee om deze 'vernederende' condities overwoog zijn reis af te blazen. De ex-president heeft vorig jaar een dotterbehandeling gehad van de Japanse dokter, die hij nu in diens kliniek opzoekt.