De klant is koning bij PvdA en D66

DEN HAAG - Wagenaar (PvdA) vond niet dat haar collega's in de Kamer te luchtig mochten doen over alle protesten die bij haar binnenkwamen wegens de veiling van de fm-radiofrequenties. Goed, zij had emailtjes gekregen, die relatief weinig moeite kosten, maar er zaten toch ook enkele handgeschreven brieven bij.

De vele reacties waren voor haar en Bakker (D66) aanleiding voor een totale ommezwaai. Hoewel zij in de Kamer nooit een onvertogen woord hadden laten vallen over de veiling, moet het kabinet van hen nu plotseling afzien van de verkoop per opbod van de radiofrequenties.

Het was niet onterecht dat Van Bommel (SP) bij de argumentatie Wagenaar en Bakker constateerde. ,,Het is eigenlijk niets meer dan: de klant is koning.''

Nu is het voor de betrokken bewindslieden, De Vries (telecommunicatie, VVD) en Van der Ploeg (media, PvdA), op z'n zachtst gezegd lastig om in zo'n laat stadium nog even een ander herverdelingsmiddel uit de mouw te schudden. Het was vreemd om Wagenaar tijdens het spoeddebat te horen veronderstellen dat De Vries vast wel een noodscenario klaar heeft liggen: ze had immers nog nooit van haar gehoord dat er bezwaren waren.

Nu willen Bakker en Wagenaar, gesteund door VVD-kamerlid Nicolai, dat het kabinet uitkijkt naar een alternatief voor een veiling. Zelf heeft de Kamer geen idee welke kant dat uitmoet. Bakker vindt dat de staatssecretaris iets moet verzinnen, met verwijzing naar de stelling: de regering regeert en de Kamer controleert. Dat is een waarheid als een koe, maar het is evenzeer de vraag of de Kamer dan niet eerder had moeten controleren.

Even merkwaardig is de suggestie van meer fracties de veiling dan maar een tijdje uit te stellen. Zij hadden kunnen weten dat met omliggende landen al onomkeerbare afspraken zijn gemaakt over de uitwisseling van fm-frequenties. Per 1 september komt er een ruilverkaveling van frequenties waardoor Nederland in de ether één geheel krijgt, wat efficiënter is in te delen en wat daardoor ruimte biedt aan nieuwe zenders. Nederland verliest dan enkele frequenties en krijgt er nieuwe voor terug. De consequentie van uitstel van veiling, zei De Vries, is een stilte op de nieuwe frequenties: die zijn dan immers door de vertraging nog niet verdeeld.

Een van de argumenten van Wagenaar en Bakker is dat vooral ouderen straks hun lievelingszender niet meer kunnen vinden. Die onrust willen zij voorkomen. Dat heeft echter niets met de veiling te maken. Zenders komen door de ruilverkaveling sowieso op een andere, en kwalitatief vaak betere, plaats te liggen. Veiling of niet, mensen moeten een aantal voorkeuzen op hun radio gaan bijstellen.

Het kabinet besluit vandaag wat zij met de motie van Wagenaar en Bakker gaat doen, die gisteren door de volledige Kamer werd aangenomen. Die vraagt de staatssecretaris om onder meer met Sky Radio en Radio 538 om tafel te gaan zitten, met als uitgangspunt dat deze stations in ieder geval in de lucht mogen blijven.

Staatssecretaris De Vries liet tijdens het spoeddebat weten dat zij deze motie onmogelijk kan uitvoeren. Praten met 'bestaande partijen' komt volgens haar neer op het voortrekken van de huidige zenders ten opzichte van nieuwkomers. Marktafscherming, zoals dat heet, wordt door de rechter doorgaans hard afgestraft.

Vorige week liet premier Kok nog duidelijk doorschemeren dat hij niets voelt voor het afblazen van de veiling. Bij Kok is er over het algemeen wat meer nodig dan wat emailtjes en handgeschreven brieven om een kabinetsbesluit terug te draaien.