'Sinterklaas was een speculator'

AMSTERDAM - Op het bordes van het Hilton hotel poseren honderdvijftig Sinterklazen. Het valt hen moeilijk in de zomerhitte hun waardigheid te behouden. Zweet parelt op de voorhoofden. Er wordt aan baarden getrokken en met mijters geschoven, in de hoop op verkoeling. Maar de hulpsinten houden vol, want de opbrengst van het statieportret gaat naar een kinderproject van Stop Aids Now.

Gisteren vond in Amsterdam het Eerste Internationale Sinterklazencongres plaats. Behalve de honderdvijftig hulpsinten was ook de enige echte Sinterklaas aanwezig, die per paard zijn opwachting maakte.

De Sinterklazen waren bij elkaar om over de toekomst van de goedheiligman te praten. Want de grijsaard maakt zich zorgen: over de oprukkende kerstman, over de kritiek op zijn personeelsbeleid en over de omvang van de kadootjes die hij weg moet geven.

Om de sprekers goed te kunnen zien, zetten de hulpsinterklazen in de zaal voor deze ene keer hun mijter af. Uiteraard hield de echte sint zijn kleding op orde, ook al omdat hij zijn helpers moest toespreken. ,,Sinterklaas is er niet alleen voor kinderen in Nederland'', zo hield hij hen voor. ,,Maar ook voor kinderen in andere landen, die aids hebben. Daarvoor is geld nodig.'' De hulpsinterklazen hadden dan ook flink in de buidel moeten tasten om aan het congres te mogen deelnemen.

Anne van der Meiden, emeritus hoogleraar communicatiewetenschappen, hield Sinterklaas voor dat hij ten opzichte van de kerstman en de paashaas een uniek verkooppluspunt heeft: zijn wortels in het christendom. Dat zou hij moeten uitbuiten.

Om de sint op een spoor te zetten verhaalde de hoogleraar de geschiedenis van de goedheiligman. Dat hij speculator was, dat toezichthouder van de kerk betekende in de jaren dat de sint jong was, zo rond 350. Dat hij opkwam voor ongehuwde meisjes en broden weggaf aan de armen.

Maar die eerbiedwaardige status is in de loop der jaren aangetast, meende Van der Meiden. ,,Sinterklaas is een ordinaire kadootjesknecht geworden. Dat paard is flauwekul, want dat had hij in zijn beginjaren ook niet. Dat moet uit de Germaanse godsdienst zijn ontstaan. Hij is een soort Wodan geworden.''

Ook de staf van de sint, die hij pas in de elfde eeuw kreeg, doet volgens Van der Meiden afbreuk aan de oorspronkelijke uitstraling van de sint. ,,Maar ja'', zo stak hij de hand in eigen boezem, ,,ik kijk misschien anders naar deze zaken dan u. Ik ben natuurlijk wel protestant.''

De Sinterklazen kregen niet alleen wijze raad, maar werden ook geamuseerd. Jetty Muthurin 'ik heet dus geen Gerda Havertong', kwam als Taante Sint Nicolaas vragen of hij een bezoekje kon brengen aan de paus. ,,Wilt u de paus vragen of hij in Afrika het condoom wil vrijgeven? Uitgerekend op het continent waar de rubberplantages tot bloei zijn gekomen mogen de mensen geen condoom gebruiken, terwijl ze daar het meest te lijden hebben onder aids.''

Na afloop van het congres kregen de Sinterklazen een boottocht door de Amsterdamse grachten aangeboden. Onder voorwaarde dat zij zich respectvol zouden gedragen ten overstaan van alle kinderen die gisteren vanwege de Uitmarkt in de hoofdstad rondliepen.