Eritrea wekt irritatie VN, hevige rellen in Ethiopië

AMSTERDAM - Het blijft rommelen in de Hoorn van Afrika. Eritrea stelt de VN-vredesmissie opnieuw voor problemen, terwijl de afgelopen week Ethiopische studenten ongekend gewelddadig demonstreerden voor meer vrijheden.

De Verenigde Naties waarschuwden Eritrea gisteren voor een humanitaire ramp als het land het plan uitvoert om 300000 vluchtelingen te laten terugkeren naar de tijdelijke veiligheidszone. Die veiligheidszone tussen Eritrea en Ethiopië, ingesteld na een bloedige grensoorlog die tweeënhalf jaar duurde, ligt nog vol met landmijnen. De VN-missie Unmee, waar 1100 Nederlandse militiaren aan meedoen, is nog maar net begonnen met inspecties in de zone, na maandenlange tegenwerking door beide partijen.

Het is zeker de bedoeling van de VN om de vluchtelingen te laten terugkeren. Maar niet op de korte termijn die de president van Eritrea, Isaias Afewerki, in zijn hoofd heeft: voor het regenseizoen over twee maanden begint, wil hij de honderdduizenden verdrevenen terug laten keren. Maar de VN willen voorlopig rust in de bufferzone. ,,Het is een gebied dat gekenmerkt moet worden door vrede en overzichtelijkheid. Als daar iets tegengestelds gebeurt, ontstaat er weer een conflict tussen de partijen'', zei VN-onderhandelaar Legwaila gisteren. Eerst moeten de mijnenvelden in kaart worden gebracht. Eritrea heeft al gedetailleerde documenten over de ligging van mijnenvelden aan de VN gegeven, maar Ethiopië heeft slechts summiere informatie verstrekt.

In de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba zijn de afgelopen week 41 mensen omgekomen tijdens studentendemonstraties voor meer academische en politieke vrijheden. De politie schoot met scherp op stenengooiende studenten. Winkels werden geplunderd. Woensdag ging de universiteit voor onbepaalde tijd dicht. Het waren de ernstigste rellen in Addis Abeba sinds 1993.

Gisteren werden veertig oppositieleiders en honderden studenten opgepakt, melden oppositiepartijen en onafhankelijke media. De regering heeft geen melding gemaakt van de arrestaties, maar waarschuwde ,,politieke partijen en groepen die zich voordoen als mensenrechtenbewegingen'' geen misbruik te maken van de ,,situatie van anarchie'' in de stad. Volgens de regering proberen oppositiepartijen munt te slaan uit de 'veronderstelde' zwakte van de regering. Vorige maand verwijderde premier Meles Zenawi twaalf opstandige kopstukken uit zijn partij. De groep had de premier in de media ernstig bekritiseerd over de vredesregeling met Eritrea. Hij zou de soevereiniteit van Ethiopië te grabbel hebben gegooid. Volgens diplomaten in Ethiopië duiden de protesten van de studenten, die werden gesteund door oppositiegroepen, erop dat de macht van de regering afbrokkelt.