Amerikaanse steun voor Palestijnen lijmt Arabieren

AMSTERDAM - ,,Dit is de kortste weg naar stabiliteit in de regio'', was het commentaar van de Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat op de steun die president Bush dinsdag uitsprak voor een Palestijnse staat. En terwijl de Arabische Liga sprak van ,,een stap in de goede richting'', kwam uit Israël de waarschuwing dat de Amerikaanse woorden kunnen worden opgevat als een succesje voor Osama bin Laden.

Israël legt daarmee eenzelfde verband als veel Arabische landen: tussen de steun van een eerste republikeinse president aan een eigen Palestijnse staat en de aanslagen van 11 september in de VS. Vooral Egypte en Saoedi-Arabië hebben bezorgd gewezen op de onvrede in de Arabische wereld over wat daar wordt gezien als de partijdige houding van de Amerikanen in het conflict tussen Israël en de Palestijnen. ,,Hoewel er geen direct verband is, is er toch een verband'', zei een Arabische diplomaat in Washington. ,,Voor langdurige Arabische steun aan de strijd tegen terrorisme is enige beweging in de Palestijnse zaak een noodzaak.'' Het Saoedische kabinet zei maandag te hopen dat er met die strijd tegen terrorisme een eind komt aan ,,de wrede praktijken van Israël tegen de Palestijnen, waarbij onschuldigen worden gedood en huizen vernield''.

Onder druk van Saoedie-Arabië en Egypte was minister van buitenlandse zaken Powell van plan tijdens de Algemene Vergadering van de VN plannen te presenteren om het vredesproces weer op de rails te krijgen. Onderdeel daarvan zou een handdruk tussen Bush en de Palestijnse leider Arafat zijn - want tot woede van de Arabische wereld ontving Bush de Israëlische premier Sjaron al twee keer, maar Arafat nog niet. Dat plan, dat strandde toen de vergadering door de aanslagen werd opgeschort, kwam goeddeels uit de koker van de Saoedische ambassadeur in de VS, prins Bandar bin Sultan. Die waarschuwde veiligheidsadviseur Condoleezza Rice begin september dat de waardering voor de VS in de Arabische wereld in jaren niet zo laag is geweest.

Dat verklaart wellicht waarom de Amerikaanse minister van defensie Rumsfeld nog even snel vóór een militaire actie tegen Bin Laden, de grootste Arabische critici aandoet: Saoedi-Arabië en Egypte. De laatste vanwege zijn rol in de Arabische Liga, de Saoediërs vanwege hun weigering de VS de vrije hand te geven bij het gebruik van de Prins Sultan-luchtmachtbasis bij militair optreden in Afghanistan.

Bush' uitspraken over de Palestijnse staat zijn in de Arabische wereld verheugd ontvangen, omdat ze een breuk lijken met het terughoudende beleid dat hij bij zijn aantreden inzette. Dat het de vraag is of de republikeinse president zich ooit zo diep in de kwestie zal willen mengen en daarbij even ver zal willen gaan als zijn democratische voorganger Clinton - daarover heeft niemand het. En ook niet over het feit dat ook Clinton uit de Arabische wereld herhaaldelijk het verwijt kreeg partijdig te zijn.

Bovendien is het vredesproces al jaren geënt op de Oslo-akkoorden, die uitgaan van een Palestijnse staat. Sjarons adviseur Daniel Ajalon ziet dan ook geen enkele wijziging in het Amerikaanse beleid. Hij wijst erop, dat ook Sjaron vorig week heeft gezegd niet tegen een Palestijnse staat te zijn. Daarop is echter nauwelijks gereageerd. Volgens Ajalon ,,moeten we ons nu concentreren op het beëindigen van het geweld''. Want ondanks het bestand dat vorige week werd gesloten, vallen er dagelijks doden. Gisteren kwamen zes Palestijnen om toen Israëlische tanks huizen vernielden in het Palestijnse dorp Beit Lahija. De actie was een vergelding voor een schietpartij in een naburige nederzetting, waarbij twee Israëliers omkwamen.