'Máxima wordt met kleine stapjes gebracht'

Willem-Alexander bracht zijn vriendin Máxima Zorreguieta mee naar het verjaardagsfeest van koningin Beatrix. Een stap verder op weg naar het huwelijk, een doordachte pr-truc of een nieuwe fase in een hypocriete discussie?

Dr. Hans Vogel, Latijns-Amerika-deskundige aan de Universiteit van Leiden en auteur van 'De geschiedenis van Latijns-Amerika': ,,Die hele discussie over Jorge Zorreguieta is volstrekt hypocriet. Makkelijk scoren van die kamerleden. Nederland was ten tijde van de militaire junta een van de belangrijkste handelspartners van Argentinië. Daar is destijds ook niet moeilijk over gedaan vanwege de mensenrechtenschendingen.

De voorbeelden zijn legio. Fokker heeft in die periode vliegtuigen aan het Argentijnse leger geleverd. Dat waren transportvliegtuigen van waaruit parachutisten konden springen. Reken maar dat ze die vliegtuigen ook gebruikt hebben om al die mensen mee in zee te gooien.

Albert Heijn importeerde eerst appels uit Chili, daar stopten ze na demonstraties in Nederland mee. Toen werd maar naar de Argentijnse appels uitgeweken.

En bouw- en baggerconcern Boskalis heeft voor miljarden guldens een gaspijpleiding vanuit Patagonië naar Buenos Aires aangelegd.

Toen de Argentijnen niet over de brug konden komen, moest toenmalig minister Ruding van economische zaken de boel daar nog redden.

De bedrijven die in Argentinië investeerden, konden hun transacties makkelijk verzekeren bij kredietverzekeraar NCM. Dat het daar een dictatuur was, werd door bedrijven en de NCM juist als een voordeel gezien, lekker stabiel.'

'Ach, verpest het geluk niet'

Charles Huijskens, pr-adviseur bij Huijskens en Ishta en auteur van 'Majesteit en media': ,,Er is goed nagedacht over de aanwezigheid van Máxima. Het tonen van een verliefd stelletje maakt het moeilijk om nog kritiek te leveren. Mensen denken: ach, verpest het geluk van die jonge mensen niet. Dit optreden was slim, maar de koninklijke familie heeft wel te lang gewacht.

Máxima wordt met kleine stapjes gebracht. Dat past bij Beatrix, die stroef met de media omgaat. Daardoor loopt ze achter de feiten aan. De familie had de huidige discussie voor moeten zijn, want die is niet te orkestreren. Het is hoog tijd dat Máxima formeel verloofde wordt.

Als verloofde zou Máxima veel meer kunnen doen aan haar imago. Ze kon het land in, dat levert 'momenten' op. Het zou niet verkeerd zijn als ze afstand nam van het regime waarin haar vader zat, maar ze moet ook méé, met Willem-Alexander. Het had waanzinnig veel sympathie gewekt als ze naar de stille tocht in Volendam had gekund. De core business van het koningshuis is -naast linten knippen, zoals Claus zegt- compassie tonen.

Máxima moet laten zien dat ze niet alleen maar Argentijnse upper class is, met landerijen zo groot als de provincie Utrecht. Ze mag Willem-Alexander zeker niet overvleugelen -hoe erg dat is, hebben we met Charles en Diana gezien- maar ze moet wel passen bij deze tijd: geen dom blondje, een vakvrouw, en toch stand by your man, híj is de baas.'

'Troonopvolger zal last Zorreguieta dragen'

Prof. mr.D.J. Elzinga, Gronings staatsrechtgeleerde: ,,Het is de vraag of Maxima's verschijning bewust is geënsceneerd of niet. Maar het is wel toevallig, gezien het politieke debat. Die discussie of vader Zorreguieta bij de bruiloft op rij één, tien of honderd zou moeten zitten, vind ik heel merkwaardig. De toekomstige troonopvolger, het kind van de kroonprins en Máxima, gaat een last met zich meedragen met zo'n omstreden grootvader. En hoe gaat Zorreguieta de komende jaren optreden als grootvader? Het dossier Videla zal net zo blijven opspelen als bijvoorbeeld het dossier Pinochet. Kán het koningshuis dat in de toekomst dragen? De afweging moet dáárover gaan, niet over een eenmalig optreden bij een huwelijk.

Ik neem aan dat de koningin haar afweging daarover heeft gemaakt. Tot nu toe hebben zij en premier Kok ervoor gekozen de kwestie vrij te geven aan de maatschappelijke en politieke krachten. Maar nu die krachten alle kanten op vliegen, is het goed om de procedure vast te stellen. Historisch moet de premier de regie voeren, hij is eerst verantwoordelijke.

Rosenmöller wil een debat over de kwestie. Daar zou van premier Kok een antwoord op kunnen komen. Het staatsrechtelijk juiste moment is bij het debat in de Kamer over de toestemmingswet voor het huwelijk. Tot de verloving is het een privérelatie. Hopelijk wordt dat parlementair debat een integrale benadering op niveau.'