Minister wijzigt plannen varkenssector onder druk

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Minister Van Aartsen (landbouw) zal zijn plannen voor reorganisatie van de varkenssector wijzigen. Hij heeft dat gisteravond onder druk van de Tweede Kamer aangekondigd. Er was in het parlement geen meerderheid te vinden voor zijn plan om alle varkenshouderijen met een kwart in te krimpen. Wat Van Aartsen dan wel wil, wilde hij nog niet zeggen.

Nadat voor de tweede keer bleek dat er geen steun is voor de plannen van Van Aartsen, zei hij gisteravond dat hij nog eind deze week met een aangepast voorstel komt. “Gehoord de discussie hier, er zijn een aantal gedachten en suggesties geuit, is het zinvol om daar nader over na te denken”, zo zei Van Aartsen. Hij zinspeelde op de mogelijkheid dat een inkrimping met een kwart van de baan zou kunnen zijn, als er ook andere wegen zijn waarlangs hetzelfde doel bereikt kan worden: oplossen van het mestprobleem, beter dierenwelzijn en een gezonde sector.

De verschillende fracties vinden inkrimping met een kwart een te drastische ingreep in de varkenssector. Varkenshouders hebben hun rechten legaal verworven en moeten zelf invloed houden op hun bedrijfsvoering, vinden zij. “Die rechten kun je niet zo maar afpakken”, zei VVD'er Blauw.

De minister wilde alle varkenshouders op 1 januari 1998 vijftien procent van hun varkens laten inleveren, en twee jaar later nog eens tien procent. Boeren die willen stoppen kunnen hun 'varkensrechten' verkopen aan de overheid. Van Aartsen zegde gisteren op verzoek van de Kamer toe dat varkenshouders langer de tijd krijgen om zich te melden voor die regeling. Juist nu de stallen nog niet vol staan na de varkenspest, is de regeling voor boeren interessant.

In het debat werden maar liefst drie alternatieven op tafel gelegd. Blauw (VVD) stelde voor volgend jaar tien procent te korten, daarna in 2000 gevolgd door 15 procent. Varkenshouders die voldoen aan de nieuwe milieu- en welzijnseisen mogen die eerste tien procent 'terugkopen' van collega's die willen stoppen. Op die manier blijven er in totaal toch minder varkens over en komt er voor de stoppers een warme sanering, aldus Blauw.

Boeren die meer rechten willen kopen, moeten daarvan meteen een deel inleveren. Op die manier worden ook weer varkens uit de markt gehaald. Dat percentage (in 2000 wordt duidelijk hoeveel dat is) wordt in mindering gebracht op de 15 procent krimp die dan nog staat.

SGP'er Van der Vlies kwam met een eigen vijf-stappenplan. Daarin staat centraal dat het mestoverschot moet worden aangepakt. “Het milieuprobleem is het uitgangspunt, niet per se een korting van 25 procent. De dynamiek van de markt moet overeind blijven.”

Blauw (VVD) kondigde aan dat hij deze week gaat overleggen met coalitiegenoot Huys van de PvdA. Deze kwam vorige week al met een alternatief (van de te schrappen 15 procent tien procent laten terugverdienen door varkenshouders die voldoen aan milieu- en welzijnseisen). Huys denkt bovendien het mestprobleem te kunnen aanpakken door boeren beter veevoer te laten gebruiken. Ook andere fracties denken daarin een oplossing te kunnen vinden. Van Aartsen ontkent echter dat grote resultaten te boeken zijn met beter voer. Dat is al te vaak geprobeerd, zei hij.

Het debat gaat volgende week maandag verder. Ook woensdag is voor de varkens gereserveerd. In de Tweede Kamer bestaat grote zorg of het parlement wel in staat zal zijn de ingewikkelde en ingrijpende wetsvoorstellen op tijd en zorgvuldig genoeg te behandelen. De tijdsdruk is vooral zo groot, omdat Van Aartsen al op 1 januari wil beginnen met het verminderen van de varkensstapel.