Rosenmöller vindt verkiezingsprogramma belangrijker dan regeren

ZWOLLE - Hoeveel waarde Paul Rosenmöller als praktisch ingesteld politicus ook hecht aan het bereiken van concrete resultaten, de partijleider vindt het geen bezwaar dat GroenLinks zich met haar verkiezingsprogramma bij voorbaat buiten de regeermacht plaatst.

“Als wij ons met dit programma ver van de politieke hoofdstroom bewegen en onherroepelijk opnieuw op de oppositie afstevenen, het zij zo. Ik verwachtte eerlijk gezegd ook niet anders”, zei Rosenmöller gisteren op de eerste dag van het GroenLinks-congres in Zwolle.

Het congres stelt dit weekeinde het verkiezingsprogramma vast, met daarin een aantal radicale en tegendraadse politieke keuzen als een verbetering van de koopkracht van de laagstbetaalden met tien procent, een miljardenbezuiniging op defensie, een belastingverhoging voor inkomens boven modaal en een stijgend financieringstekort. Deze keuzen zetten GroenLinks op grote programmatische afstand van zowel de regeringpartijen PvdA, VVD en D66 als van het opponerende CDA.

“Dit programma is niet geschreven op het streven te regeren, het geeft onze eigen prioriteiten weer en laat zien hoe GroenLinks de maatschappelijke tekortkomingen wil aanpakken die paars negeert. Het is voor mij geen nieuws dat we daarmee op forse afstand komen van anderen. Ondanks de raakvlakken die er zeker zijn met partijen als PvdA en CDA, kun je de grote verschillen niet wegpoetsen.”

Vindt u het niet jammer dat GroenLinks met haar keuzen zich zo ver buiten de hoofdstroom blijkt te bevinden?

Rosenmöller: “Wat ik jammer vind is de ontwikkeling die de hoofdstroom doormaakt. De tendens naar privatisering, meer marktwerking, vergroting van verschillen, kortom het neo-liberalisme dat in paars de hoofdtoon voert, daar staan wij inderdaad ver vanaf.”

“Wij hebben een wervend programma gemaakt, met als hoofdpunten een verbetering van de koopkracht van de minima en meer investeringen in zorg, onderwijs en milieu. Dat mag dan ten koste van defensie gaan, hoe onaangenaam dat de anderen ook wezen mag. Dat doen we echt niet om het CDA te pesten. Ons politiek-strategisch uitgangspunt in de campagne zal zijn dat wij ons beeld van de ideale maatschappij combineren met haalbare voorstellen, zodat we een centrale plek in het politieke debat houden en positieve, concrete resultaten kunnen boeken. Daarmee kiezen we een heel ander uitgangspunt dan vroeger CPN en PSP. Dat is de unieke positie van GroenLinks. GroenLinks is er niet alleen om van haar visie te getuigen, zij wil ook concrete maatschappelijke veranderingen bewerkstelligen.”

Hoezo 'haalbare voorstellen'? De bezuiniging op defensie is zo groot dat de Luchtmobiele Brigade moet worden afgeschaft, een brigade die juist is gevormd voor de internationale vredesoperaties waarin ook uw partij aan Nederland een rol toekent. Dat is toch ongeloofwaardig?

“Nee, wij zijn van meet af aan tegen de vorming van de Luchtmobiele Brigade geweest. Defensie heeft nu twee hoofdtaken, landverdediging en internationale vredesoperaties. Die eerste taak is na de ineenstorting van de Sovjet-Unie overbodig geworden. Wij zijn wel voor een rol van Nederland in internationale vredesoperaties, in Europees verband, als deelnemer in een VN-vredesmacht. Daarvoor is de Luchtmobiele Brigade niet nodig. Niet elk land hoeft toch zijn eigen materieel te hebben? Wij bezuinigen op dat materieel, niet op mensen. De krijgsmacht moet uit goed opgeleide mensen bestaan die overal inzetbaar zijn.”

Nogmaals: afschaffing van de Luchtmobiele Brigade is toch geen 'haalbaar voorstel'?

“Neen, dan doel ik op kleinere politieke vraagstukken, zoals de bevordering van de deeltijdarbeid, of ad-hoc acties zoals we in de afgelopen jaren met het CDA hebben gevoerd om de PvdA onder druk te zetten de herkeuring van WAO-ers te versoepelen of gemeenten een grotere ruimte te geven voor bijzondere bijstand aan alleenstaande moeders.”

U bezuinigt 4,5 miljard gulden op de salarissen van ambtenaren, door de werkweek naar 32 uur terug te brengen en de vrijkomende ruimte niet opnieuw te herbezetten. Dat kost toch werkgelegenheid?

“Ja, in die zin dat er minder werkgelegenheid bij de rijksoverheid is dan in het geval van volledige herbezetting. Dat doen we niet voor ons plezier, maar vanuit de afweging dat er bij de rijksoverheid wat is weg te halen door sommige taken op te heffen en door efficiënter te werken. Daar staat tegenover dat we ook investeren in overheidsbanen, in die sectoren waarvan wij zeggen dat het nodig is, zoals zorg. Van elke in zorg geïnvesteerde gulden levert 70 cent werk op.”

Tot slot: u verhoogt de belastingen voor middeninkomens en u laat het financieringstekort iets oplopen. Dat zijn toch controversiële keuzes die het u lastig maken politieke bondgenoten te vinden?

“Ik heb me altijd verzet tegen de neiging van het kabinet roomser dan de paus te zijn. Het kabinet wil het tekort terugbrengen tot een lager niveau dan volgens de norm van de EMU nodig is. Wij zijn voor een meer keynesiaanse politiek, met een overheid die ook banenmotor is.

Een financieringstekort van om en nabij de twee procent, zoals wij voorstaan, is absoluut verantwoord. En in politieke zin wil GroenLinks de scheve balans tussen het financiële tekort enerzijds en het sociale en het ecologische anderzijds nu eens rechttrekken.''