Een bak piepschuim als lunch

Al sinds de oudheid is het plein dé plek in de stad waar hét gebeurt. In deze serie het plein als spiegel van de stad. Vandaag: Dupont Circle in Washington.

Zijn naam klinkt honderden malen per dag via de intercom van Washingtons metro, maar wordt zo veramerikaanst dat je goed moet luisteren om hem op te vangen: Next stop is Lhennfunt Plaza. Pierre Charles L'Enfant heeft zijn eigen Plaza, ook al ontsloeg George Washington deze Franse militair-architect binnen een jaar nadat hij hem had gevraagd de structuur van de hoofdstad op papier te zetten.

De onmogelijke L'Enfant drukte zijn stempel op Washington. In de diamantachtige vorm met de opdeling in vier parten met het Capitool als uitgangspunt. In het Witte Huis, The Mall, die enorme groenstrook tussen het Capitool en het monument voor Abraham Lincoln, in het fraaie stelsel van Streets - letters van west naar oost, cijfers van noord naar zuid - en Avenues, vernoemd naar Amerikaanse staten. En de parken, als rustpunten in dat web van wegen. Pleinen mogen nauwelijks die naam hebben. Het zijn snijpunten van wegen, waar het verkeer doortrekt.

De uitzondering vormt Dupont Circle, even ten noorden van het stadscentrum. Snijpunt van drie Avenues en twee straten met hun eigen karakter. 'Massachusetts' oftewel de Embassy Row, omdat er zoveel ambassades zijn gehuisvest. 'New Hampshire' met zijn herenhuizen en appartementencomplexen en 'Connecticut' met zijn winkeltjes. P Street heeft zijn homobars en 19th Street is gewoon een woonstraat. En rondom het plein staan gebouwen met een keur aan functies, zoals Crown's Bookstore, met daarboven tien verdiepingen kantoorruimte.

Dupont Circle leent zich als plein-park voor tal van activiteiten. De meeste mensen steken het gehaast door: vrouwen in mantelpakjes en op sneakers en mannen in pak met wit overhemd en stropdas in de ochtend. Ze moeten klokslag negen op hun plek zitten.

Tussen de middag zie je ze terug, maar dan in een andere stemming. Ze nestelen zich met een boek op een van de bankjes. Vaak met een bak van piepschuim, waarin ze in een van de delicatessenwinkeltjes zorgvuldig hun lunch hebben samengesteld. Wat blaadjes sla, plakjes komkommer, wat stukjes tomaat, een lepel pasta, wat plukjes kip of vis. Daaroverheen wat vetloze saus en een stukje brood. De calorieën zijn geteld.

Dupont Circle is geen plein voor toeristen. Daarvoor ligt het te ver van het Witte Huis en het Capitool af. De toerist, die hier neerstrijkt heeft doorgaans de winkeltjes afgestruind aan Connecticut Avenue. Of is net terug van de lunch in een van de uitheemse restaurantjes in de buurt. Van Thais tot Ethiopisch, iedere keuken is hier te vinden.

Het plein heeft gazons met loverrijke bomen en daar wordt gretig gebruik van gemaakt. Om uitgestrekt op het gras een slaapje te doen of om relaxed wat in een groepje te babbelen. Zoals de vijf jongeren die onder een boom zijn samengeklonterd. Het meisje in het zwart en met de vuurrood geverfde haren drentelt wat rond, een beetje verveeld, lijkt het.

De vier jongens praten er vrolijk op los. Het hoogste woord voert een jongen van een jaar of achttien, twintig. Hij is zelfs niet gekleurd, hooguit een latino maar draagt zijn haren toch in dreadlocks. Zijn vele maten te grote broek hangt op de heupen, zoals de skate-dracht vereist en de rand van zijn onderbroek steekt er bovenuit. Maar wat vooral opvalt is zijn rug vol tattoo's. Het is niet te zien of het echt is of plakwerk.

Fietsen mag over de wandelstroken, zoals in de VS fietsers gebruik mogen maken van de trottoirs, ook al zint dat veel voetgangers beslist niet. Jongens crossen op hun mountainbike van de ene kant naar de andere. Een van hen mikt zijn fiets in het gras en nestelt zich in t-shirt en met de baseballcap achterstevoren tegen een boom. Hij trekt de krant uit zijn rugzak en gaat onverstoord zitten lezen.

Het hart van het plein wordt gedomineerd door een enorme fontein van graniet, met vier uitgehouwen Griekse godinnenfiguren. Vroeger heette het plein Pacific Circle, maar begin deze eeuw veranderde het Congres dat. Zoals het 'randschift' van de fontein meldt: “Deze monumentale fontein neemt de plaats in van een standbeeld dat is opgericht door het Congres van de Verenigde Staten uit erkentelijkheid voor zijn grote verdiensten. Samuel Francis Dupont Vice-Admiraal van de marine van de Verenigde Staten 1803-1865.

Op zonnige dagen in het weekeinde klonteren hier de homo's samen, die in de straten bij Dupont Circle wonen met de uitgaansstraat 17th Street als middelpunt. In het begin van de jaren tachtig was de stemming uitgelaten en was het gekir niet van de lucht. Toen aids zich ook in de Washingtonse homo-gemeenschap verspreidde raakte de sfeer beklemmend en zag je steeds vaker sterk vermagerde of door huidkanker getekende mannen rondhangen.

Anno 1998 is de vrolijkheid teruggekeerd, maar vooral ook de ijdelheid en het pronken met het mooie in de sportschool getrainde lichaam. Zoals de jongen van begin twintig, prachtig gebruind, die op zijn rollerblades komt aansnellen, het gespierde bovenlichaam ontbloot en de ogen verborgen achter een modieuze zonnebril. Demonstratief zet hij zich met de krant op een van de voorste banken, zodat iedereen zijn torso kan zien. Maar meer dan hier en daar een steelse blik zit er voor hem niet in; woensdagmiddag is niet het goeie moment voor een gretig publiek.