De VN en Somalië

Nu de Verenigde Naties hun laatste troepen uit Somalië hebben teruggetrokken kan het geen kwaad even in herinnering te roepen waarom de VN ook al weer in Somalië hebben ingegrepen.

In december 1992, kort voor de interventie van Amerikaanse en Franse troepen in Somalië, was de situatie zo schrijnend dat militair ingrijpen gerechtvaardigd was. Somalië was een anarchie van elkaar bestrijdende krijgsheren en bandietenbendes, die de hulpverlening aan honderdduizenden vluchtelingen schier onmogelijk maakten en die er niet voor terugdeinsden de voedselkonvooien naar de vluchtelingenkampen te overvallen. Ruim driehonderdduizend mensen waren al van honger omgekomen en per dag stierven er nog eens honderden. Niets wees erop dat aan het geweld spoedig een einde zou komen.

De internationale gemeenschap schreeuwde om ingrijpen en tal van Afrikaanse landen verweten de VN wel oog te hebben voor het conflict in Bosnië-Hercegovina maar een land in Afrika aan zijn lot over te laten. Dáárom greep in december 1992 die Amerikaans-Franse troepenmacht in Somalië in, onder mandaat van de VN.

En nu hebben de laatste VN-militairen, onder een schild van Amerikaanse en Italiaanse mariniers, zich teruggetrokken. Helemaal voor niets is die ingreep niet geweest. Aan de hongersnood is wel degelijk een eind gemaakt. Maar de berichten uit Somalië dat rivaliserende bendes onmiddellijk na het vertrek van de VN-troepen het vliegveld zijn gaan plunderen, doen vrezen voor een toekomst waarin opnieuw de anarchie kan toeslaan.

En tevens moet gevreesd worden dat de mislukking van het VN-optreden, waar het gaat om blijvend herstel van de orde in Somalië, gevolgen zal hebben voor de toekomst. In de internationale gemeenschap, maar met name in Amerika waar een door Republikeinen gedomineerd Congres toch al wars is van kostbare interventies ver van het eigen bed, zal de bereidheid deel te nemen aan zogenaamde vrede-afdwingende operaties in VN-verband, danig zijn afgenomen. Dat is in een wereld waar veel gewelddadige conflicten op uitbreken staan, geen hoopvol vooruitzicht.