Bosniërs land uit

VVD en CDA, daarin in eerste instantie bijgevallen door D66, hebben in de Tweede Kamer voorgesteld om Bosnische vluchtelingen, ook die met een verblijfsstatus, terug te zenden naar Bosnië. De VVD lijkt hierin het verst te gaan: volgens deze fractie komen vrijwel alle vluchtelingen die uit Bosnië zijn gekomen er voor in aanmerking om teruggezonden te worden. Het roept bij mij gevoelens op van ongeloof en schaamte.

Het lijkt er op dat men vergeet dat het hier om mensen gaat. De meeste van de 20 000 Bosnische vluchtelingen die in Nederland verblijven zijn in 1992 en 1993 gevlucht voor etnische zuiveringen. Merendeels zijn het 'moslims' die zijn gevlucht voor Serviërs. Door te vluchten redden ze hun leven.

Ik denk daarbij aan een bevriend Bosnisch gezin dat nu in een Brabants dorp woont. Nadat ze in 1992 waren gevlucht uit het stadje Bratunac in Oost-Bosnië, werden ze eerst twee jaar (!) ondergebracht in een asielzoekerscentrum. Sindsdien wonen ze in een rijtjeshuis. Ze hebben de taal leren spreken en, met de nodige moeite, werk gevonden. Zoonlief gaat naar school en heeft zich daar een duidelijk Brabants accent aangeleerd. Ze hebben leren leven met het lot dat hen heeft getroffen en hier in Nederland een nieuw bestaan opgebouwd. Werk, woning en school geven hun het houvast om te leven met wat ze verloren hebben; hun huis, hun werk en alle dierbare mensen die tijdens de etnische zuiveringen werden vermoord.

De VVD pleit ervoor dat deze mensen worden teruggestuurd. Pech dat ze hier na zes jaar zijn geïntegreerd en hun bijdrage leveren aan de samenleving. Pech voor hen dat ze niet terug kunnen naar het stadje waar ze vandaan komen. Dat is nu etnisch zuiver Servisch gebied en ze zijn er bepaald niet welkom. Waar ze dan wel naar toe moeten, moeten ze in de ogen van de VVD blijkbaar maar zelf uitzoeken. Pech ook dat in centraal Bosnië de helft van de woningen kapot is en de helft van de bevolking werkloos. Als wij ze maar kwijt zijn, zo lijkt de VVD te denken.

Het CDA en D66 lijken iets genuanceerder. Het CDA wil de maatregel beperken tot mensen die afkomstig zijn uit meerderheidsgebieden. D66 wil het beperken tot vluchtelingen die hier minder dan drie jaar verblijven en daarbij individueel toetsen. De partij weet alleen nog niet welke criteria daarbij zouden moeten gelden. Dat zou in de praktijk waarschijnlijk wel neerkomen op lange procedures en maar hopen op een welgevallige behandelende ambtenaar. Een rijkelijk onzeker perspectief.

Er zijn grote problemen met de opvang van vluchtelingen. Deze worden enerzijds veroorzaakt door de onverwachts grote toestroom van vluchtelingen uit Kosovo (als gevolg van het geweld van Milosevic), en anderzijds door de trage asielprocedures en de slechte planning van benodigde opvangcapaciteit. Daar moet de aandacht op worden gericht via een krachtig optreden tegen Milosevic en veel meer efficiency in de asielprocedures. Het lijkt er echter op dat VVD, CDA en ook D66 denken dat je beter scoort door burgers uit dit land in de hoek te zetten en hen te dreigen met uitzetting.

Het voornemen zal wel niet doorgaan. Ik vertrouw er op dat staatssecretaris Cohen zijn rug recht houdt. Maar ook dan hebben deze drie partijen het voor elkaar gekregen om 20 000 inwoners van Nederland opnieuw in angst en onzekerheid te brengen en hun het gevoel te geven dat ze overbodige probleemgevallen zijn. Dordrecht Ab de Buck Comité Stari Most, voor recht & vrede op de Balkan