theater

AMSTERDAM/HOOFDDORP - Een ode aan de taal en aan de muziek, zo kun je de nieuwe theaterprogramma's van respectievelijk Frank van Pamelen en Marlies Helder wel noemen.

Vanaf de eerste minuut van 'Planken Wambuis' is duidelijk dat cabaretier Frank van Pamelen een woordkunstenaar is. Hij zet de grote lijn van zijn programma uit, maar onderbreekt zichzelf bij nagenoeg elke zin die hij spreekt om de taal op haar logica te testen. Zo heeft hij het over een nieuwe woonlaag. Die noemen wij een 'verdieping', stelt hij dan, terwijl die toch eigenlijk 'verhoging' zou moeten heten. Ook zijn liedjes, op accordeon en gitaar begeleid door Peter Faber (nee, niet dé), blinken uit door taalvirtuositeit. Van Pamelen is vormvast, hanteert fraaie rijmschema's en vindt verrassende invalshoeken. Zo komt hij via een vertelling over Max Havelaar-koffie (“Er is nu ook een boek van”) uit bij een eigentijds levenslied over de handel van Batavus Droogstoppel.

Het bezwaar tegen zijn eerste soloprogramma was dat zijn woordspel soms in een kunstje ontaardt. Ook nu gebeurt dat nog wel, zoals wanneer hij de namen van alle 72 eetbare paddestoelen voegt naar de melodie van een populair lied. Of wanneer hij het toch niet kan laten enkele nonsensversjes in te passen, waarmee zijn voorstelling uiteindelijk toch net iets te bont wordt. Maar over het geheel genomen, is 'Planken Wambuis' hechter en nog authentieker dan zijn eerste programma.

Marlies Helder

Ook het vierde theaterprogramma van Marlies Helder staat weer bol van authenticiteit. In 'Generous Mood' werkt de zangeres met haar vaste begeleiders Bas Odijk (piano) en Pierre van der Linden (slagwerk), voor deze gelegenheid versterkt met bassist Mark Haanstra en violist Oene van Geel; met Helder zelf op sopraan-sax of accordeon een ijzersterk kwintet. Maar ook de vocale nummers zijn van hoge kwaliteit.

'Generous Mood' is een mengeling van stijlen en stemmingen, wat betekent dat je als luisteraar heen en weer geslingerd wordt tussen opzwepende tango's, uitbundige pop en cabaretesk vermaak enerzijds en droeve blues en ingetogen chansons anderzijds. Tot de laatste categorie behoort 'Wenn Ich mir was wünschen dürfte'. Ik ken dat lied bovenal van een overrompelde vertolking van chansonnier Georgette Dee. Terwijl Herman van Veen zich onlangs nog aan het nummer vertilde, slaagt Helder er wel in het nummer te 'kerven', niet in de laatste plaats dankzij haar doorleefde, zwoele stemgeluid.

Naast dit Duitstalige lied is er ook één Frans nummer. Maar anders dan haar veeltalige vorige programma's heeft Marlies Helder, die haar repertoire grotendeels zelf schrijft, nu gekozen voor een overwegend Engelstalig programma. Het is opnieuw van on-Nederlands grote klasse.