GEOLOGIE

Als die ondergrondse atoomproeven zo veilig zijn, waarom voeren de Franse strijdkrachten ze dan niet uit in hun eigen achtertuin?

Het klinkt als onvervalste actievoerdersdemagogie, maar nu even in alle ernst: wat gebeurt er als er in het souterrain van Frankrijk een atoombom afgaat?

Het Centraal Massief wordt, vanwege de harde, vulkanische ondergrond die het met Mururoa gemeen heeft, wel aangeduid als een geschikte testlokatie voor een nucleaire lading. De grafiek toont de gevolgen van de ontploffing van een bom van twintig kiloton (het kaliber van de eerste Mururoa-test van vorige week) op een kilometer diepte, recht onder Clermont-Ferrand.

Uitsluitend de seismische gevolgen worden getoond: hoe hevig trilt de aarde? In de grafiek, speciaal voor dit gedachtenexperiment met behulp van een computermodel vervaardigd door prof. dr. R. Snieder en E. Muijzert van de vakgroep seismologie van de Universiteit Utrecht, is de afstand tot ground zero (horizontaal) afgezet tegen de kracht van de trillingen (verticaal). In en om Clermont-Ferrand schudt de aarde voelbaar, maar in Parijs zal president Chirac niet van zijn regeringszetel duikelen. In alle gevallen blijft de kracht van de beving beneden die van bij voorbeeld Roermond in 1992.

Dieper

Het besmettingsgevaar als gevolg van lekkende radioactiviteit laat zich nauwelijks vangen in grafieken. Verschillende geologen zeggen desgevraagd dat de Franse ondergrond onvoldoende isolatie biedt tegen de vrijkomende radioactieve deeltjes. Tenzij de kernlading op meer dan circa vier kilometer diepte tot ontploffing wordt gebracht, zal de radioactiviteit vroeg of laat in het grondwater belanden - en vervolgens de levende have aantasten. Zelfs het graniet in de ondergrond van het Centraal Massief en onder bij voorbeeld Bretagne is niet lekvrij.

Voor Mururoa geldt hetzelfde. Het atol - waar de bommen op een kilometer diepte ontploffen - moet het dus vooral hebben van zijn geïsoleerde ligging. Die moet de gevolgen van mogelijke nucleaire lekken binnen de perken houden. De perken van het Elysée liggen er in elk geval veel te onbeschermd bij.