Boer die natuur laat meetellen in zijn strategie, behaalt hogere winst

Van onze redactie economie WAGENINGEN - Boeren die afzien van de traditionele landbouwmethodes en overstappen op milieuvriendelijk boeren, behalen per saldo een beter bedrijfsresultaat. Maar om dat te bewerkstelligen, moeten landbouwers wel de tijd krijgen hun eigen strategie te bepalen.

Dat concludeert het Landbouw Economisch Instituut (LEI) van het ministerie van landbouw in een rapport dat volgende week verschijnt. Volgens LEI-onderzoeker A. van den Ham is het 'wat kort door de bocht' om te stellen dat boeren met een biologisch bedrijf per definitie rijker worden dan met de traditionele landbouwmethodes. Toch is het bedrijfsresultaat vaak hoger bij boeren die de natuur laten meetellen in hun strategische overwegingen.

“We hebben eerst de praktijkgegevens van verschillende bedrijven naast elkaar gelegd”, zegt Van den Ham. “Enerzijds van boeren die vergoedingen ontvingen voor milieuvriendelijke maatregelen als weidevogelbeheer, anderzijds van boeren die geen bijzondere milieumaatregelen namen. Toen bleek dat het verschil in bedrijfsresultaat meestal groter was dan enkel het verschil dat door de vergoedingen wordt veroorzaakt.”

De uiteindelijke conclusie kwam echter pas tot stand toen het LEI dit onderzoek combineerde met de resultaten van een later onderzoek. Daarbij hield het LEI een enquête onder boeren over hun bedrijfsstrategie. “Hier bleek een duidelijk onderscheid tussen boeren die zich slechts op een paar bedrijfsdoelen richten en collega's die een meer integrale benadering nastreven”, zegt Van den Ham.

“Geen van de boeren wees natuurvriendelijke productie af. Maar veel melkveehouders, om maar een voorbeeld te noemen, stemmen hun hele bedrijfsvoering af op een zo hoog mogelijke melkproductie. Dat brengt extra hoge kosten met zich mee. Boeren die ook andere factoren, zoals de natuur, betrekken in hun strategie, stemmen alles beter op elkaar af. Daardoor worden de kosten per saldo lager en de verdiensten beter, ondanks een wat lagere productie.” Een andere oorzaak voor het betere resultaat is de hogere prijs die biologische producten opleveren.

Volgens het LEI is de overstap naar milieuvriendelijke landbouw bij uitstek een zaak waarbij de overheid boeren de kans moet geven om zelf hun strategie te bepalen. “Als je accepteert dat boeren verschillende strategieën hebben, kunnen ze van elkaar leren en is er draagvlak. De strategie wijzigen is spannend voor een boer, omdat pas na een jaar blijkt wat de effecten zijn. Daarom kijken veel boeren het liefst even de kat uit de boom bij de buurman.”

Maar als later blijkt dat boeren niet alleen milieuvriendelijker produceren, maar ook economisch nog eens beter af zijn, geeft dat veel voldoening. “Boeren laten zich door de overheid liever afrekenen op wat ze doen dan op wat ze laten.”