beeldende kunst

T/m 11 mei, De Pont, Wilhelminapark 1, Tilburg, di t/m zo 11-17 uur.

In de rijke buurten van Los Angeles heb je drie soorten 'woonhuizen': ranchachtige villa's, classicistische tempels en modernistische dozen. Vooral de laatste categorie huizen figureert in de schilderijen van Hans Broek. Hun felwitte huid reflecteert prachtig in de warme zon. Als sterren in het heelal blinken ze tussen het groen. Broek accentueert dit nog eens extra, door alle figuratieve beeldelementen als autonome abstracte vlakken neer te zetten. Het bijna arcadische landschap verwordt hiermee echter ook tot een individualistisch maanlandschap, waarin de mens als warm sociaal wezen afwezig is.

Iedereen in Glendale, Trousdale Estates en Beverly Glen - de plaatsen die Broek schilderde - heeft zijn eigen lap grond, afgeschermd met een groot hek, zodat je elkaar niet hoeft te zien en elkaar niet hoeft te kennen. 'Privacy' is het sleutelwoord. Dat dit het leefmilieu in de betreffende wijken op zijn zachtst gezegd onderdrukt, wordt door de kilte in Broeks schilderijen genadeloos duidelijk.

De schilderstijl van Hans Broek sluit naadloos aan op de trend van gestileerde, bijna onthechte figuratie. De werkelijkheid wordt teruggebracht tot een aantal essenties. Alle overtollige details en/of stoffering wordt weggelaten, waardoor een gepurificeerde subjectieve kijk op de alledaagsheid overblijft. De schilders schilderen, alsof ze door hun oogharen naar de wereld om hen heen kijken.

Broek doet dit meesterlijk. Hij gebruikt precies die elementen in het landschap, die voor het karakteristieke ervan zorgen. Wie ooit in Los Angeles is geweest, herkent in één oogopslag de sfeer van de woonwijken. Broek bereikt dit onder meer door op een bijna geometrische manier het landschap te rangschikken. Huizen, bosschages en heuvelruggen spelen ieder als vlak een eigen rol. De schilderijen zijn hierdoor meer een analyse van het landschap, dan een letterlijke verbeelding.

Toch verliest Hans Broek het totaalbeeld niet uit het oog. Het blííft een landschap. De tegen het naïeve aanleunende 'geometrische' figuratie laat de vergezichten tintelen en zorgt voor een prachtige picturale spanning.

Zo onwerkelijk abstract als de schilderijen zijn, zo warm komen de tekeningen over. Je ziet Broek bijna voor je, zoals hij gezeten op een heuveltop de stad onder hem schetst. De strakke contour-figuratie van de schilderijen is in de tekeningen vervangen door een meer persoonlijk schetsmatig weergeven van de landschapsonderdelen. Het is buitengewoon boeiend om dit verschil te zien tussen de realistische tekeningen en de conceptuele schilderijen.