Nederland brengt weer eigen kunstmaan in de ruimte

AMSTERDAM - De Nederlandse industrie gaat voor het eerst sinds 1983 weer een eigen satelliet bouwen. De kunstmaan wordt in april 1998 door een Space Shuttle in de ruimte gebracht.

De kunstmaan, 'Sloshsat' geheten (letterlijk: klots-satelliet), wordt gebouwd door het Nationaal lucht- en ruimtevaartlaboratorium (NLR) en Fokker space. België en Israël hebben een klein aandeel in de satelliet, die in totaal circa tien miljoen gulden kost. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA is de opdrachtgever van het project. Het is de eerste volledig in Nederland gebouwde kunstmaan sinds de in 1983 gelanceerde Infrarood astronomische satelliet (Iras).

Sloshsat is in feite een op afstand bestuurde, met instrumenten omgeven watertank. Door met de satelliet gecontroleerde manoeuvres uit te voeren, gaat het water klotsen. Verschillende sensoren registreren hoe het water zich gedraagt tijdens het 'dansen' van de kunstmaan. Met de metingen wordt een computermodel verfijnd dat voorspelt hoe een vloeistof zich gedraagt tijdens bewegingen in gewichtloosheid.

Door het klotsen van brandstof of koelvloeistof kan de standregeling van een satelliet worden verstoord. Dat heeft nog niet tot ongelukken geleid, maar het probleem groeit wel naarmate er meer ruimtevaartuigen komen waarvan de brandstof een groot deel van de totale massa uitmaakt. Zo zal het toekomstige internationale ruimtestation 'Alpha' worden bevoorraad met tankschepen die door het geklots in hun binnenste onvoorspelbare manoeuvres zouden kunnen maken.

Sloshsat - zo groot als een wasmachine - wordt tijdens een bijna twee weken durende missie van de Space Shuttle 'Discovery' uit de laadruimte van het ruimteveer geschoten.

- Zie ook de wetenschapsbijlage