Duits politicus is jaloers op het Nederlandse economische wonder

Van onze correspondent BONN - Vroeger gingen Nederlanders naar Duitsland om het economisch wonder in ogenschouw te nemen, nu komt een prominent Duits politicus naar Nederland om met eigen ogen het Wirtschaftswunder te bekijken. Johannes Rau, minister-president van de deelstaat Noordrijn-Westfalen: “Het interesseert me zeer dat de werkloosheid in jullie land veel lager is dan bij ons. Hoe komt dat? Op die vraag hoop ik de komende dagen een antwoord te krijgen.”

De 66-jarige Rau, lid van de sociaal-democratische SPD, brengt vanaf vandaag een tweedaags officieel bezoek aan Nederland, een land waarmee de betrekkingen 'buitengewoon goed' zijn. Hij praat met premier Kok en enkele ministers over milieu, volksgezondheid, misschien de drugsoverlast uit ons land (volgens Rau minder groot dan de aanvoer via de grote vliegvelden in Noordrijn-Westfalen), maar vooral over economie en werkgelegenheid.

Jaloers

Duitsers zijn ronduit jaloers op de manier waarop Nederland de financieel-economische problemen heeft aangepakt waardoor het mee mag doen aan de Economische en Monetaire Unie. Voor Duitsland staat dat helemaal nog niet vast. Het land gaat gebukt onder een torenhoge werkloosheid van boven de vier miljoen. Daardoor stijgt het begrotingstekort, waarmee deelname aan de Emu in gevaar komt.

De werkloosheid in Noordrijn-Westfalen, buurland van Nederland, dreigt nog eens extra toe te nemen door kortingen op de subsidies voor de mijnbouw, waartoe enkele deelstaten en de bondsregering in Bonn willen overgaan.

“Dat zou betekenen dat de werkloosheid in sommige steden in Noordrijn-Westfalen oploopt tot 25 à 30 procent. Dat is niet te accepteren”, aldus Rau deze week in een gesprek met Nederlandse journalisten in Bonn.

Politieke toekomst

Johannes Rau, een vooraanstaand sociaal-democraat die al bijna dertig jaar lid van het partijbestuur is, was liever in een andere functie naar Nederland gegaan. Drie jaar geleden deed hij vergeefs een gooi naar het ambt van bondspresident. Hij verloor van de christen-democraat Roman Herzog.

Hardnekkig is het gerucht dat Rau het over twee jaar opnieuw wil proberen. In mei 1999 kiest de Duitse Bondsdag voor het eerst in de Rijksdag in Berlijn een nieuwe president. Rau laat zich over zijn politieke toekomst echter niet uit.

'Broeder Johannes' is al bijna negentien jaar minister-president van het industrierijke Noordrijn-Westfalen. In die periode wist zijn SPD bijna steeds de meerderheid te halen in het deelparlement (de Landtag) in Düsseldorf.

Maar bij de laatste verkiezingen kwamen de sociaal-democraten onder de vijftig procent uit. Ze werden gedwongen een coalitie aan te gaan met de milieupartij de Groenen, tot ongenoegen van Rau, die er aanvankelijk helemaal geen trek in had.

De samenwerking tussen de twee partijen verloopt ook moeizaam. Over een groot aantal onderwerpen (uitbreiding vliegvelden, aanleg snelwegen) zijn er grote tegenstellingen. Keer op keer is het einde van de coalitie aangekondigd, maar ze bestaat nog steeds.

Rau probeert de ruzies in zijn kabinet te bagatelliseren: “De problemen in de bondsregering in Bonn zijn groter dan die in onze deelstaatrgering”, zegt hij, doelend op de slepende conflicten tussen CDU en FDP over belastinghervorming, de hoogte van de pensioenen, en de bestrijding van de werkloosheid.

Rau zegt dat de samenwerking tussen Rood en Groen in Noordrijn-Westfalen geen 'proefproject' is voor een eventuele coalitie tussen deze twee partijen in Bonn, na de landelijke verkiezingen van oktober volgend jaar. Maar hij heeft al eerder toegegeven dat het na een voortijdig einde van zijn deelstaatregering erg moeilijk zal worden om op landelijk niveau van coalitie van SPD en de Groenen van de grond te krijgen.

Grote coalitie

De Groenen willen niets liever. Volgens hen is zo'n samenwerking de enige mogelijkheid om de regering-Kohl na zestien jaar af te lossen. Ze roepen de top van de SPD dan ook voortdurend op vooraf een keus te maken voor samenwerking met de Groenen. De sociaal-democraten weigeren dat echter categorisch, al was het alleen maar om hun alternatief, een grote coalitie met de CDU, niet op voorhand terzijde te schuiven. Volgens Rau is de kans op zo'n grote coalitie trouwens 'minder dan tien procent'.