Opnieuw geweld in Belgrado: vrees voor noodtoestand

BELGRADO (AFP, REUTER, AP) - De protesten in Servië lijken een gewelddadiger fase in te zijn gegaan. Net als zondagavond sloeg de politie in Belgrado ook gisteren op diverse plaatsen hard in op betogers, die opnieuw massaal het demonstratieverbod trotseerden. Internationaal is fel protest aangetekend tegen het politiegeweld.

Gisteren marcheerden opnieuw zeker 50 000 mensen naar het centrum van de stad, waar Vuk Draskovic, een van de leiders van de oppositie, de demonstranten opriep de zaak rustig te houden. “Laten we de misdaad van gisteravond bestrijden met een lach en een lied”, hield hij de menigte voor. Hij verwees naar zondagavond, toen de politie, voor het eerst sinds de betogingen half november begonnen, hard optrad.

De oproep van Draskovic kon niet voorkomen dat het op verscheidene plaatsen opnieuw tot botsingen kwam toen de politie trachtte betogers tegen te houden. De overwegend jonge demonstranten gooiden met stenen naar de politiemensen, die daarop met stokslagen reageerden. Draskovic vroeg “alle arbeiders in staking te gaan” en riep de Serviërs op “zich te verdedigen” tegen het politiegeweld. De oppositieleider eiste dat het socialistische bewind van president Milosevic eindelijk de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in november erkent. De oppositie won die in verscheidene steden, waaronder Belgrado. Maar rechtbanken verklaarden de verkiezingen onder druk van het bewind ongeldig.

Draskovic riep het Joegoslavische leger op in te grijpen in de politieke crisis, die het land al sedert november verlamt. “Het leger kan niet langer met de armen over elkaar toekijken hoe een misdaad zich voltrekt in de straten van Belgrado.”

Zoran Djindjic van de Democratische partij noemde het politieoptreden “geheel ongerechtvaardigd” en zei dat Milosevic “de controle over zijn zenuwen heeft verloren”. Volgens waarnemers wil Milosevic de noodtoestand uitriepen om de macht in Belgrado te kunnen houden en vormt het politiegeweld de opmaat daartoe.

Westerse landen veroordeelden het politieoptreden in Belgrado. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Kinkel riep Milosevic op onmiddellijk af te zien van geweld en een dialoog met de oppositie te beginnen. De Britse minister Rifkind waarschuwde Belgrado voor verder geweld. De Amerikaanse speciale gezant Kornblum sprak van een “zeer betreurenswaardig besluit” dat Milosevic de politie gewelddadig laat optreden.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken De Charette waarschuwde de regering in Belgrado met klem niet gewelddadig op te treden. Patriarch Pavle van de Servisch-orthodoxe kerk riep de “gewapende” machthebbers op van verder geweld af te zien.

De actie van de politie verbaasde waarnemers omdat die verwachtten dat Milosevic onder druk van de internationale gemeenschap juist met een initiatief zou komen om de crisis op te lossen.