Bloedbaden Midden-Amerika te wijten aan supermachten

SAN SALVADOR (RTR/KNA/DPA) - Paus Johannes Paulus heeft donderdag in San Salvador scherpe kritiek geuit op de supermachten die in de jaren tachtig een bloedbad maakten van de regio.

Kapitalisme en communisme hebben er haat en oorlog gezaaid, aldus de paus. “Hoeveel geweld, rouw en tranen hadden niet vermeden kunnen worden als mensen niet hadden toegegeven aan deze ideologieën?”

De preek van de 75-jarige leider van de r.-k. kerk was de meest politieke sinds hij maandag zijn reis door Midden-Amerika begon. “De laatste jaren is dit deel van het continent het toneel geweest van een strijd met grote strategische belangen tussen ongebreideld kapitalisme en marxisme”, zei hij tegen de 200 000 gelovigen die de eucharistieviering in de open lucht volgden.

In El Salvador woedde tussen 1980 en 1992 een burgeroorlog die 75.000 mensen het leven kostte. De paus wees de inwoners van El Salvador op de naam van hun land, die 'de redder' betekent. De paus erkende dat de wonden van de oorlog nog zichtbaar zijn, maar dat de Salvadorianen de keuze hebben de weg van het leven of de weg van de dood in te slaan.

Aartsbisschop Fernando Saenz Lacalle van San Salvador sprak tijdens de mis over de talloze arme Salvadorianen die door de vrije-markteconomie op een zijspoor zijn komen te staan.

Op weg naar het terrein waar de mis zou worden opgedragen kwam de paus langs een grote muurschildering van de vermoorde bisschop Oscar Romero.

Romero was een fel voorvechter van gerechtigheid en vrede in zijn land, en werd in 1980 tijdens een kerkdienst vermoord door een rechts doodseskader. “Uwe Heiligheid”, kon de paus onder de schildering lezen, “Canoniseer alstublieft onze herder en martelaar”.

De Salvadoriaanse bisschop Rosa Chavez zei te hopen dat het pausbezoek de bewonderaars van Romero en de aanhangers van de strengere katholieke lijn van de huidige aartsbisschop Lacalle dichter bij elkaar brengt.

Eerder deze week bezocht de paus Guatemala en Nicaragua. Na dit bezoek was vanaf gisteren Venezuela aan de beurt als een onderdeel van zijn reis om de vrede in de regio te steunen. In Venezuela is het deze week in verschillende steden onrustig geweest. De politie zette pantservoertuigen en helikopters in om betogingen van studenten tegen de economische koers van de regering neer te slaan.

De paus heeft donderdag in San Salvador ook gebeden op het graf van aartsbisschop Oscar Romero. Dit was een eerbetoon aan een van de meest fervente voorstanders van de Kerk voor de armen. Romero werd in 1980 tijdens een kerkdienst door een rechts doodseskader dood geschoten. Maar veel meer dan een plichtmatige stop tijdens de zevendaagse reis door vier Latijns-Amerikaanse landen was het bezoek aan het graf niet.

Op de zetel van Romero, die werd opgevolgd door de vorig jaar overleden mgr. Arturo Rivera y Damas, benoemde de paus in 1995 de aartsconservatieve mgr. Fernando Saenz Lacalle, lid van Opus Dei.

De paus en mgr. Lacalle hebben in ieder geval één ding gemeen: ze moeten niets hebben van de bevrijdingstheologie, de strohalm waar miljoenen armen in Latijns-Amerika zich sinds de jaren '60 aan hebben vastgeklampt.

Maandag had de paus in het vliegtuig dat hem van Rome naar Midden-Amerika vloog, gezegd: “Met de val van het communisme is ook de bevrijdingstheologie voorbij”.