Na de baardige pijprokers

In Utrecht houdt vandaag de evangelische jongerenbeweging Youth for Christ (YfC) een dankdienst voor vijftig jaar arbeid in Nederland, vijftig jaar ook van haat-liefde met de gevestigde kerken, een soort gouden bruiloft waar het samen leven gaandeweg toch draaglijk is geworden.

Toen YfC kort na de oorlog all American naar Nederland overstak wekte zij onder de gevestigde protestantse kerken weerzin en jaloezie. Nog hadden de kerken het zelf met hun jeugd aardig in de vingers, maar daar kwamen die Amerikanen, met hun massale rally's, waar leken-predikers niet zonder succes de jeugd een simpel evangelie brachten - blijer, minder grote-mensenachtig dan in de kerken. Nee, het is massasuggestie en oppervlakkigheid van beroeps-reclamejongens, klaagden de kerken. In Woord & Dienst (Samen op Weg-kerken) stelt Sabine van der Heijden dat de relatie met YfC beter is geworden.

De Amerikanen zijn al lang afgelost, eerst door baardige pijprokers, die in de YfC-koffiebars (er waren nog geen coffeeshops) voor mensen van een paar jaar jonger precies wisten wat God van hen wilde. Na de koffiebars kwam het Flevo Totaalfestival, een blad en weer een blad, het diaconale Project Serve, de jonge Rock-Solidclubs voor tieners.

Gebleven is de overtuiging: Anchored to the Rock, and geared to the times (verankerd aan de Rots, Christus, en ingeschakeld in de tijd). Oppervlakkigheid of jaloezie, feit is dat duizenden kerkelijke jongeren bij YfC datgene vonden dat ze in hun gewone kerk tevergeefs zochten.

In kerken is de erkenning gegroeid dat YfC een specialisatie had, die zijzelf toch misten: evangelisatie voor jongeren. YfC heeft volgens Sabine nooit haar eigen beperkingen ontkend. “Wanneer je jongeren uit wilt leggen wat het evangelie inhoudt, moet je dat op een heldere en niet te ingewikkelde manier doen. Bij YfC leren jongeren de basis van het geloof. De volle rijkdom van wat allemaal op die basis gebouwd kan en moet worden, daarvoor is de kerk. Dat wil overigens niet zeggen dat de beweging zich beperkt tot 'als je Jezus in je hart hebt, zit het wel goed'.”

Ook YfC merkt overigens nu dat veel jongeren meer een veilige schuilplaats bij haar zoeken voor de boze buitenwereld dan een uitvalsbasis om hun geloof met anderen te delen. YfC, aldus Sabine van der Heijden, “wil de kerken helpen om haar jongeren te behouden door dichter bij de jongerencultuur te komen. (...) Veel kerken hebben al ondervonden dat gebruikmaken van de professionaliteit van YfC heilzaam is voor het eigen jeugdwerk. Maar het is een hulpmiddel, geen tovermiddel. Uiteindelijk gaat het erom of de kerk zélf openstaat voor jongeren, hun belevingswereld, hun cultuur, hun vragen, hun mogelijkheden” - geared to the times.

Sneltreinvaart

Dat laatste past ook in het credo van Bij de Tijd - sinds een jaar of vijf het blad van degenen onder de gestaalde kaders van de vrijgemaakte gereformeerden die ijveren voor voorzichtige openheid, dat wil zeggen richting de beide andere kleine gereformeerde kerken, de Christelijke en de Nederlands gereformeerden. Vooral met deze laatste - dertig jaar geleden uitgestoten broeders en zusters - hebben de vrijgemaakten het moeilijk en Bij de Tijd vormt de kleine kudde die dat wel iets anders wil. Zo spuit redacteur W. P. Kruijswijk zijn nauwelijks verholen irritatie jegens de Zwolse predikant B. Luiten. Deze lijkt van toenadering te gruwen, totdat elke Nederlands-gereformeerde mug op het weegschaaltje van zijn vrijgemaakte orthodoxie is gewogen. Voor ds. Luiten heeft oecumene aan de basis van de drie kerken geen zin, als niet eerst duidelijk wordt uitgesproken dat de bijbelopvattingen van de Nederlands-gereformeerde predikant H. de Jong uit Zeist niet deugen, “kerkscheidend” zijn. Kruijswijk: “Net als christelijke en vrijgemaakte gereformeerden willen ook Nederlands gereformeerden staan op de basis van schrift en confessie. Zij zijn ruimer in hun opvattingen over tolerantie en in hun openheid constateren ze gewoon dat er problemen rond het gezag van bijbel en belijdenis bestaan.” Nou én krijgt Kruijswijk nog net niet uit de pen, maar hij gaat door: “De vrijgemaakten zien vooralsnog de problemen alleen bij anderen. Maar wie goed luistert hoort de kwesties rond het gezag van de bijbel met een sneltreinvaart ook op ons afkomen.”