'Minister van justitie loopt grote risico's als zij advies van Van Traa niet overneemt'

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Minister Sorgdrager doet er goed aan haar mening te herzien en het door de politie doorlaten van drugs te verbieden. De D66-bewindsvrouw van justitie loopt grote politieke risico's als ze het advies van de commissie-Van Traa niet ter harte neemt.

Oud-minister van binnenlandse zaken en ex-burgemeester van Amsterdam Ed. van Thijn zei dat gisteren in het tv-programma Buitenhof. De PvdA-politicus: “Zij wordt kwetsbaar als zij het standpunt van Hirsch Ballin over die methode volgt”. De CDA'er Hirsch Ballin, voormalig minister van justitie, stond en staat op het standpunt dat de politie te strak wordt gehouden als het doorlaten van drugs niet meer tot de infiltratietechnieken van de politie behoort.

Van Thijn vindt dat de parlementaire enquêtecommissie-Van Traa hem in het gelijk heeft gesteld door de bewuste opsporingsmethode af te wijzen. Als voorzitter van de Amsterdamse driehoek van korpsbeheerder, hoofdofficier van justitie en hoofdcommissaris van politie verbood Van Thijn de drugsmethode van het IRT in december 1993. Dit rechercheteam werd toen opgeheven. Het leidde vijf maanden later tot het aftreden van Hirsch Ballin en van Van Thijn.

Sorgdrager heeft in november vorig jaar tegen de commissie-Van Traa gezegd dat zij doorlating van drugs niet op voorhand afwijst. Vrijdag hield zij zich in haar reactie op het rapport van Van Traa op de vlakte. Zij kwam niet terug op haar standpunt, maar ze wees de omstreden opsporingsmethode ook niet af.

Van Traa zegt in een vraaggesprek met NRC Handelsblad dat Sorgdrager er beter aan doet haar standpunt te wijzigen. Hij vindt dat paal en perk gesteld moet worden aan het 'gecontroleerd' op straat brengen van verdovende middelen, omdat uit zijn onderzoek blijkt dat politie en justitie de regie daarover niet zelden kwijtraakten.

Volgens de oud-fractieleider van de PvdA in de Tweede Kamer Wöltgens blijkt uit het rapport van de commissie dat Van Thijn eerherstel verdient. Hij heeft als burgemeester van Amsterdam terecht de knoop doorgehakt om het IRT-team in de randstad op te heffen. Verwijten aan zijn adres zijn achteraf beschouwd onterecht.

De huidige burgemeester van Kerkrade zegt in het wekelijkse PvdA-Vlugschrift: “Nu achteraf denk ik: Hadden we maar volgehouden dat dit geen personele consequenties mocht hebben. Nu concludeert de commissie-Van Traa dat het IRT toch terecht is opgeheven. Van Thijn wordt dus gerehabiliteerd. Maar het is natuurlijk wel meer dan wrang dat het zo is gelopen.”

Van Traa zelf vindt dat hij zich als voorzitter van een enquêtecommissie op de vlakte moet houden bij dit soort beoordelingen. “Wij zijn geen rehabilitatiecommissie,” aldus Van Traa. Hij wilde wel voor de radio kwijt dat het aftreden van Van Thijn “een zeer dramatische zaak” was. Als de toenmalige minister-president Lubbers, vice-premier Kok, Hirsch Ballin en Van Thijn zelf in het voorjaar 1994 opening van zaken over de IRT-methode hadden gegeven, was het volgens Van Traa anders gelopen.

Van Thijn vindt dat de Tweede Kamer Sorgdrager niet te veel moet aanspreken op haar verleden bij het openbaar ministerie. “Het moet afgelopen zijn met bijltjesdag in de politiek”, zei Van Thijn die Sorgdrager “een verademing op justitie” noemde na het bewind van Hirsch Ballin.

Hoewel Van Thijn blij is dat de commissie-Van Traa hem en de Amsterdamse politie in zijn ogen heeft gerehabiliteerd, erkent hij dat de driehoek de IRT-ontbinding niet tactvol heeft behandeld. Van Thijn meent dat hij meer had kunnen doen om de verstoorde verhoudingen tussen hoofdcommissaris Nordholt en diens Utrechtse collega Wiarda te verbeteren. De PvdA-coryfee heeft dan ook “geen triomfgevoel” aan het enquêterapport overgehouden.

Kamervoorzitter Deetman rekent erop dat het debat tussen de Tweede Kamer en de enquêtecommissie-Van Traa over het rapport nog voor Pasen wordt gehouden. Daarna zal de Kamer in de slag gaan met het kabinet. Dat debat wordt voor de zomervakantie verwacht.