PvdA moet met neus op Europa gedrukt worden

Van onze correspondent BRUSSEL - Ruimte in de resolutie is er niet, Europa moet het op het congres van de PvdA volgende week doen met een motie. “En we weten wat er doorgaans met moties gebeurt”, klaagt een euro-parlementariër.

De 'euro's' van de PvdA beleggen vandaag in Rotterdam een Europa-dag, bewust een week voor het congres. De partij moet met de neus op Europa worden gedrukt, zeggen de euro's. Voor zover de debatten Den Haag overstijgen, komen ze niet verder dan de landsgrens. Het zicht op Europese samenwerking ontbreekt bij tal van discussiepunten.

Bijzonder is dat niet, het verschijnsel doet zich voor in vrijwel alle partijen. Den Haag verdraagt zich slecht met Brussel, en nog veel slechter met Straatsburg. Er zijn partijen die in Den Haag A verkondigen en in Straatsburg B. Zo erg is het binnen de PvdA niet, maar ook daar treden de verschillen soms pijnlijk aan het daglicht.

Europarlementariër Wim van Velzen verwijt partijgenoot en premier Wim Kok het Europees werkgelegenheidsbeleid links te laten liggen. Ondanks mooie afspraken die Kok maakte met de andere socialistische regeringsleiders, schoeit de premier zijn beleid op puur Nederlandse leest.

De werkgelegenheid stijgt nu met stip naar nummer 1 op de politieke agenda in de lidstaten van de Unie. Ineens komen er allerlei banenplannen op tafel. Vanuit Brussel is daarvoor al jaren gepleit, zegt Van Velzen. Met name door Jacques Delors, maar die Franse socialist heeft voor zijn plannen nooit gehoor gevonden bij de regeringsleiders.

Delors pleitte voor omvangrijke investeringen in infrastructuur en energienetwerken, te financieren met behulp van euro-obligaties die door Brussel uitgegeven zouden moeten worden. Het werd door de lidstaten, waaronder Nederland, van tafel geveegd. Men houdt vast aan de muntunie, en verwaarloost een degelijk Europees sociaal-economisch beleid dat daarbij hoort, zegt Van Velzen.

“Het vlottrekken van het debat over Europa binnen de partij heeft veel meer tijd gevergd dan we hadden verwacht”, aldus Van Velzen. “Door de tegenvallende economie en de hoge werkloosheid brokkelt het draagvlak voor de muntunie af, ook in Nederland. Nu pas komt daar aandacht voor.”

Van Velzen verwijst naar het pleidooi van zijn geestverwant, FNV-voorzitter Johan Stekelenburg, onlangs in deze krant. Die pleitte voor een forse scheut Keynes bij de euro-wijn; de weg naar de muntunie is geplaveid met bezuinigingen, terwijl er ruimte is voor een stimuleringsbeleid, nodig voor banen.

Die kritiek zal het PvdA-congres volgende week ter harte nemen. In een tekst van het partijbestuur wordt de overgang naar die ene Europese munt gekoppeld aan het bestrijden van de werkloosheid en aan een Europees sociaal beleid. Van Velzen is tevreden over die tekst, als is het slechts een motie, een los velletje bij de congresresolutie, dat gemakkelijk kan wegwapperen.

Vanuit Straatsburg klinkt er ook kritiek op de zuinige koers die de Nederlandse regering kiest in Europa. De komst van de Midden- en Oosteuropese landen wordt toegejuicht, maar Den Haag wil geen gepeperde rekening. Onmogelijk, zeggen de euro's, de uitbreiding van de EU zal geld kosten. En de sterkste schouders - waaronder de Nederlandse - zullen de zwaarste lasten moeten dragen.