Ombudsman doet beroep op gemeenten

DEN HAAG (ANP) - De Nationale Ombudsman, Oosting, doet een oproep aan de gemeenteraden afspraken te maken over een zogeheten externe klachtenregeling. Dat hoeft niet te betekenen dat zij zich aansluiten bij het instituut van de Nationale Ombudsman, het kan ook gaan om een eigen ombudsman of aansluiting bij een van een andere gemeente.

Na Rijk, politie, waterschappen, provincies en allerlei zelfstandige bestuursorganen (arbeidsbureaus, Sociale Verzekeringsbank en studiefinanciering) vormen gemeenten nog een grote witte vlek waar het gaat om het klachtrecht van de burger. Tot dusver zijn slechts 18 van de ruim 500 gemeenten aangesloten bij de Nationale Ombudsman.

Veel burgers vinden dat ze te lang moeten wachten, nadat ze een gemeente vroegen om informatie of een beslissing. Een ombudsman kan werken als een stok achter de deur. De burger moet eerst een beroep doen op een interne klachtenregeling.

Staatssecretaris Kohnstamm (D66) van binnenlandse zaken stuurde onlangs een rapport naar de Tweede Kamer, waaruit bleek dat van 400 ondervraagde gemeenten ruim de helft nog niets geregeld heeft over klachten, dus ook niet over interne procedures. Het opstellen van regels over een externe klachtenprocedure, het instellen van een ombudsman, lijkt dan weinig zin te hebben.

Dat ziet de Nationale Ombudsman anders. Kohnstamm heeft inmiddels een wijziging van de Algemene wet bestuursrecht ingediend bij de Tweede Kamer om eisen te stellen aan interne klachtenregelingen, bijvoorbeeld termijnen waarbinnen een klacht behandeld moet worden. Maar gemeenten hoeven niet op de wet te wachten, vindt Oosting.

De Tweede Kamer én de regering delen de teleurstelling van Oosting over het trage tempo waarin een externe klachtvoorziening bij gemeenten tot stand komt. Daarover wordt al meer dan twintig jaar gesproken. Voor PvdA-Kamerlid Apostolou reden om aan te dringen op een wettelijke verplichting voor gemeenten om zich aan te sluiten bij de Nationale Ombudsman, als ze niet binnen enkele jaren zelf iets regelen.

Maar zo'n verplichting opnemen in een wet, waarover de Tweede Kamer volgende week stemt, brengt met zich dat het Rijk ook zal opdraaien voor de kosten die de gemeenten maken voor de ombudsman, naar schatting 15 miljoen gulden. Kohnstamm geeft er de voorkeur aan om met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten tot afspraken te komen over vrijwillige invoering van het instituut ombudsman.