De mysterieuze zuster van de Titanic

Bij al de belangstelling die voor de Titanic bestaat is ondergesneeuwd dat dit prachtige schip twee bijna identieke zusters had. De documentaire 'Titanic's lost Sister' gaat over de eveneens dramatische geschiedenis van The Britanic.

Scheepsrampen als die met de Titanic in april 1912 spreken tot de verbeelding. Vooral als na jaren het wrak van zo'n schip wordt ontdekt. Op de resten van de Titanic hebben onderzoekers zich vol overgave gestort.

Over de twee zusterschepen is maar weinig bekend. De Olympic was tot aan de sloop in 1935 in de vaart. De geschiedenis van de Britannic, die in 1914 te water werd gelaten, was evenals die van de Titanic dramatisch en minstens even indrukwekkend. Het etiket onzinkbaar dat ten onrechte op de Titanic werd geplakt gold, zo dachten de bouwers, zeker voor de Britannic. Alles was daar nog net iets mooier, grootser en veiliger.

Het pakte anders uit. De Eerste Wereldoorlog belette het voornemen de Britannic als een soort tweede Titanic in te zetten voor de passagiersvaart. Het schip kreeg een voorlopige bestemming als hospitaalschip.

In het najaar van 1916 voer het schip in de Egeïsche Zee ter hoogte van het eiland Kea op weg naar Turkije, om daar gewonde geallieerde militairen op te halen. Op de vroege ochtend van de 21ste november kreeg het schip door een torpedo of mijn een roemloos einde. Binnen een uur, nog sneller dan de op een ijsberg gelopen Titanic, verdween de Britannic naar de bodem van de zee. Een geluk bij een ongeluk was dat de gewonden nog niet aan boord waren. De bemanningsleden en een groep verpleegsters wisten zich te redden. Alleen een aantal verpleegsters kwam om toen hun sloep terechtkwam in de schroeven van het zinkende schip.

Over de ondergang van de Britannic heeft altijd een waas van geheimzinnigheid gehangen. Zo weigerde de Britse regering de exacte plaats van de ramp bekend te maken.

De Franse oceanograaf Jacques Cousteau was de eerste die in 1975 het wrak van de Britannic lokaliseerde. Een internationale expeditie nam het onderzoek ter plekke pas vorig jaar ter hand, met verrassende resultaten. Met nieuwe methoden werd het scheepswrak in kaart gebracht. Het bleek in opvallend goede staat te verkeren. Onderzoeker Robert Ballard, die ook het wrak van de Titanic onderzocht, leidde de expeditie. Het gefilmde verslag daarvan resulteerde in de Amerikaanse documentaire 'Titanic's lost sister' die vanavond bij de EO de Nederlandse première krijgt.

Ballard is zo enthousiast over de bevindingen dat hij nu met plannen rondloopt van het wrak van de Britannic een museum te maken. Hoe dat moet, weet hij nog niet. Toeristen massaal naar het scheepswrak laten afdalen is onmogelijk maar belangstellenden er te laten rondkijken via camera's, die ze zelf op afstand in een comfortabele omgeving kunnen hanteren, lijkt een optie.

In de documentaire wordt ook de oorzaak van de ondergang ter discussie gsteld. De Britse marine beweert dat de ramp veroorzaakt werd door een door de Duitse onderzeeër U 73 afgevuurde torpedo. De Duitsers zelf ontkennen dat. Zij zeggen dat het schip op een mijn is gevaren. Ballard en de zijnen neigen ertoe die verklaring te ondersteunen. Vraag blijft waarom dat de totale ondergang van het schip inhield. De Britannic was zo gebouwd dat in zo'n geval het getroffen deel kon worden afgesloten. Door de paniek die na de explosie ontstond en een reeks menselijke fouten, is dat niet gebeurd. Bovendien heeft het onderzoek van het wrak uitgewezen dat de patrijspoorten allemaal openstonden om de hutten te luchten. Daardoor kon het water vrij naar binnen stromen.