Netanjahoe blijft vechten tegen de 'bolsjevieken'

TEL AVIV - De partij-activisten lieten er gisteren in hun hoofdkwartier geen twijfel over. 'Bibi is de koning van Israël', zongen ze hem toe. Premier Netanjahoe stelde zijn aanhang niet teleur in zijn eerste openbare optreden sinds bekend werd dat de politie aanbeveelt hem te vervolgen wegens schending van vertrouwen en bedrog. Hij beloofde hen dat 'de waarheid zal zegevieren'.

“Wij zullen overwinnen, wij zullen doorgaan Israël te leiden tot het jaar tweeduizend en daarna.” En voor zijn rivalen die 'elke twee weken hun nette pakken uit de kast halen en laten luchten, omdat zij denken dat ze de macht kunnen overnemen', had Netanjahoe slechts één boodschap: 'hang ze maar weer in de kast.'

De premier is er van overtuigd dat de politie door politieke beweegredenen wordt gedreven. De hoofdonderzoeker, Sando Mazor, is een door de Arbeiderspartij achtergelaten tijdbom om deze regering ten val te brengen, luidt de beschuldiging. Dit soort aantijgingen passen geheel in het wantrouwen dat de premier koestert jegens een belangrijk deel van de Israëlische gevestigde orde.

Benjamin Netanjahoe heeft het niet van een vreemde. Toen verleden jaar in die dramatische verkiezingsnacht van 30 mei Netanjahoe als winnaar uit de bus kwam, wilde zijn vader het niet geloven. “De bolsjevieken zullen hem nooit als premier dulden, ze zullen op het laatst weer een truc uithalen”, verzekerde hij zijn broer. De 'bolsjevieken' zijn het hele establishment van de Arbeiderspartij dat zich meester heeft gemaakt van de staat. De 'bolsjevieken' hebben indertijd Netanjahoe sr. zijn academische carrière niet gegund. Daarom week hij met zijn gezin uit naar de VS. De argwaan jegens de 'bolsjevieken' heeft Benjamin Netanjahoe met de paplepel ingegoten gekregen.

Helemaal ongegrond waren de aantijgingen van pa Netanjahoe niet. Want voor de Arbeiderspartij was partij en staat één. Wie niet beschikte over het rode lidmaatschapboekje van de socialistische vakbond (een andere was er niet) had aanzienlijk minder kans op werk. Staatsapparaat en partij-apparaat liepen lange tijd door elkaar. 'Politieke correctheid' was jarenlang een vereiste voor enige carrière van betekenis. De heersende elites bestonden tevens uit een bepaalde klasse: de immigranten uit Oost-Europa en hun nazaten.

Het was tegen deze 'witte' dominantie dat Menachem Begin de immigranten uit de Arabische en Noord-Afrikaanse landen wist te mobiliseren. Na bijna drie decennia lukte het de vermaarde Likoedleider de alleenheerschappij van de Arbeiderspartij te beëindigen. Maar toch bleef Likoed altijd de underdog, en de Arbeiderspartij het 'establishment'. Opvallend was bijvoorbeeld dat de industriëlen vorig jaar openlijk hun steun betuigden aan de 'socialist' Sjimon Peres, en zich tegen de economisch liberale - en meer in hun straatje passende - Netanjahoe keerden.

Netanjahoe heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij wil afrekenen met de heerschappij van de elites van de Arbeiderspartij. Hij leerde al snel dat hij zich grondig heeft verkeken op de machtsverhoudingen. Zijn idee om de macht van het defensie-apparaat te doorbreken door een eigen nationale veiligheidsraad op te richten, moest hij opgeven. Het verzet vanuit defensie was te groot. Netanjahoe beschikt ook nog steeds niet over militaire adviseurs van kaliber, omdat iedereen die iets op dat gebied betekent automatisch te zeer 'bevriend' zou zijn met het 'andere kamp'.

Toen in december de juridisch adviseur van de regering (tevens procureur-generaal) besloot op te stappen, zag Netanjahoe zijn kans om tenminste daar voet aan de grond te krijgen. De lijst kandidaten die rondcirkelde legde Netanjahoe naast zich neer: die waren te verdacht als vertegenwoordigers van de juridische elite. Hij had zijn eigen kandidaat, de advocaat Dan Avi Jitschak. Maar die viel op het laatst af. Netanjahoe kon zich echter ook vinden in de benoeming van Ronni Baron, een advocaat die actief in de Likoed was, 'een van ons' dus. Tenslotte had de Arbeiderspartij in het verleden vaak net zo gehandeld bij belangrijke benoemingen.

De grote vraag is nu of Netanjahoe de benoeming steunde en doordrukte omdat hij overtuigd was van de juistheid van die benoeming, of omdat de leider van de Sjas-partij, een essentiële coalitiepartner, dit had geëist. De nog grotere vraag is of Netanjahoe wist dat de Sjasleider hierbij ook aan eigenbelang dacht: hulp bij een fraudeproces waarin hij verwikkeld is,

Toen eind januari het eerste net van de Israëlische televisie suggereerde dat er vuil spel gespeeld was, reageerde Netanjahoe vol verontwaardiging. Ook de media behoren in zijn ogen (en niet geheel ten onrechte) tot de gevestigde orde en dienen slechts het belang van zijn politieke rivalen. Een kwade Netanjahoe eiste terstond een politie-onderzoek.

Maar nu is Netanjahoe ervan overtuigd dat de politie-onderzoekers net als de media tegen hem samenzweren, en dat ze eigenlijk geen overtuigende 'case' hebben. En hij heeft argumenten. De aanbevelingen van de politie berusten op slechts één hoofdgetuige, dezelfde man die kennelijk in eerste instantie het verhaal naar de televisie heeft doorgespeeld. Naar verluidt is het de man die Netanjahoe had willen benoemen als juridisch adviseur: Dan Avi Jitschak. Hij zou uit woede over het feit dat hij niet werd benoemd de zaak aan het rollen hebben gebracht.

Kringen rond Netanjahoe willen nog altijd geloven dat er niet genoeg bewijsmateriaal is voor een proces. En zelfs als er een rechtszaak komt, is Bibi Netanjahoe niet van plan op te stappen. Deze samenzwering tegen de gekozen premier van Israël zal niet slagen, weten zijn medewerkers. “Wij blijven op de plek waartoe het volk en de geschiedenis ons hebben voorbestemd.” Een zwanenzang?