Van Mierlo zet bezoek aan Orient House door

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Minister Van Mierlo van buitenlandse zaken zal zijn bezoek aan het PLO-kantoor 'Orient House' in Oost-Jeruzalem, volgende week woensdag, gewoon doorzetten. Tijdens een ingelast spoeddebat bleek de Tweede Kamer het conflict over dit omstreden bezoek gisteren niet op de spits te willen drijven, ook al is een Kamermeerderheid er eigenlijk tegen.

CDA en RPF hadden om het spoeddebat gevraagd nadat de Israëlische premier Peres afgelopen maandag zich had afgevraagd waarom Nederland de Israëlische publieke opinie tart door Van Mierlo het Orient House te laten bezoeken.

De VVD, die de kritiek op het bezoek aan het PLO-kantoor deelt maar wel tevens regeringspartij is, nuanceerde gisteren haar standpunt. Buitenlandwoordvoerder Weisglas zei dat zijn grootste zorg was weggenomen, nadat minister Van Mierlo had gesteld dat diens bezoek aan het PLO-kantoor niet betekent dat Nederland vindt dat Oost-Jeruzalem eigenlijk van de Palestijnen is.

Regeling

Van Mierlo wil met zijn bezoek alleen duidelijk maken dat Nederland de annexatie van Oost-Jeruzalem door Israël niet accepteert als de definitieve regeling van het conflict.

“We accepteren de status quo om de lieve vrede, maar berusten er niet in”, zei hij over de inlijving in 1980 van dit sinds 1967 door Israël bezette stadsdeel. Van Mierlo werd hierin gesteund door twee van de drie regeringspartijen, PvdA en D66, alsmede door GroenLinks en de SP.

Het CDA besloot de zaak, die gisteren alleen door de Kamercommissie voor buitenlandse zaken werd besproken, niet verder op te spelen door een motie tegen Van Mierlo's bezoek in te dienen, waar dan de hele Kamer over zou hebben moeten stemmen. Volgens De Hoop Scheffer, buitenlandwoordvoerder en sinds kort ook tweede man van de grootste oppositiepartij, kon dat moeilijk omdat de Kamer nog met reces is.

Mijden

Van Mierlo's belangrijkste argument om naar het Orient House te gaan, was dat Nederland altijd al de Palestijnen in Oost-Jeruzalem heeft bezocht. Door nu het PLO-kantoor in Oost-Jeruzalem te mijden, zou de indruk worden gewekt dat Nederland opeens een van de twee partners in het vredesproces afvalt. Dat is wel het laatste wat je moet doen in zo'n gevoelig proces.

Dat geldt te meer nu de vredesonderonderhandelingen zover zijn opgeschoten dat nog dit jaar ook de hete aardappel van Oost-Jeruzalem op de agenda van de Israëlisch-Palestijnse vredesbesprekingen zal komen, aldus Van Mierlo.

- Vervolg op pagina 3

Allen: evenwichtige benadering nodig VERVOLG VAN PAGINA 1

D66 had gisteren geen goed woord over voor het door CDA en RPF op touw gezette spoeddebat over het bezoek van minister Van Mierlo aan het PLO-kantoor in Oost-Jeruzalem. “De uitspraken van premier Peres zijn op zich al schadelijk voor de Nederlands-Israëlische betrekkingen. Dat wordt nog erger als deze hier voor binnenlands-politieke redenen worden gebruikt”, zei buitenlandwoordvoerster Roethof. GroenLinks-woordvoerster Sipkes vond het hele debat onzin en dat weet zij aan het CDA. “Jammer dat het CDA deze fuss noodzakelijk vond, want het schaadt het vredesproces.”

Over een ding waren allen het eens: als Nederland het vredesproces wil aanmoedigen, dan moet het zorgen voor een evenwichtige benadering van Palestijnen en Israëliërs. Beide partijen moeten weten dat Nederland hun inspanningen voor de vrede waardeert. Van Mierlo: “Wij hebben altijd geprobeerd de ene kant te dienen zonder de andere te verraden.”

De vraag is alleen of het bezoek aan het Orient House nu neerkomt op partij kiezen voor de PLO of juist getuigt van de door allen zo toegejuichte evenwichtigheid. Uit de bewoordingen waarmee Peres zich tegen Nederland heeft gekeerd, concludeert Van Mierlo niet dat hij te ver naar een kant overhelt. Elke reis naar dit gebied leidt nu eenmaal tot verwijten, aldus Van Mierlo. “Premier Peres heeft op een ferme manier verwoord wat ze altijd al vonden.”

CDA-woordvoerder De Hoop Scheffer vond echter dat Van Mierlo de Palestijnse zijde wel degelijk bevoordeelde, door de Israëlische viering van 3000 jaar Jeruzalem te boycotten, maar anderzijds wel het Orient House van de PLO te bezoeken.

RPF-Kamerlid Rouvoet verbaasde zich erover dat “iedereen behalve de minister zelf het bezoek aan het Orient House uitlegt als steun aan de Palestijnse claim op Oost-Jeruzalem”. Ook VVD'er Weisglas wees erop dat het bezoek, ook als dat helemaal niet de bedoeling van Nederland is, toch door Palestijnen en Israëliërs zo kan worden uitgelegd. “Je kunt er maar beter buiten blijven.”

Van Mierlo noemde dit onzin. Het tegendeel is waar: alle EU-landen hebben hem dinsdag op het hart gedrukt niet af te zien van het bezoek aan het PLO-kantoor in Oost-Jeruzalem. In EU-verband geldt de afspraak dat het Orient House wordt bezocht. Vorige week nog bezocht een Britse onderminister het.

Van Mierlo's belangrijkste verweer was dat er al zo vaak hoge Nederlanders in het Orient House langs zijn geweest, waaronder ook toenmalig CDA-minister van buitenlandse zaken Kooijmans. Er is geen reden om daar nu van af te wijken. Maar het CDA vond dat er wel een goede reden is om nu de Palestijnen niet in Oost-Jeruzalem op te zoeken: sinds kort hebben ze tenslotte hun eigen autonome gebieden. Het bezoek had veel beter in een van die gebieden kunnen plaatsvinden, zei De Hoop Scheffer. Ook VVD-woordvoerder Weisglas wees erop dat Van Mierlo makkelijk buiten Oost-Jeruzalem de leiders van de PLO kan ontmoeten. Behalve het bezoek aan Orient House staat volgende week immers ook een bezoek aan PLO-hoofdkwartieren in de Gaza-strook en op de Westelijke Jordaanoever op het programma. “U ontmoet Arafat in de Gaza-strook,” memoreerde Weisglas. “U blijft zelfs bij hem slapen.”

Van Mierlo en premier Kok reizen komend weekeinde naar Syrië en Jordanië. Vanaf maandag bezoeken zij Israël en de autonome Palestijnse gebieden. Het PLO-kantoor in Oost-Jeruzalem zal alleen worden bezocht door minister Van Mierlo van buitenlandse zaken.