'Psyence fiction', James Lavelle en hip Engeland

AMSTERDAM - Eigenlijk wilde hij kung fu-meester worden. Hij werd echter muzikant en platenbaas. Onder de naam Unkle brengt James Lavelle samen met dj Shadow komende week de cd 'Psyence fiction' uit; een plaat die zich laat beluisteren als een staalkaart van hip Engeland.

Richard Ashcroft (de Verve), Thom Yorke (Radiohead), Mark Hollis (Talk Talk), Mike D (Beastie Boys). James Lavelle en dj Shadow hadden de grote namen maar voor het uitzoeken toen ze gastmuzikanten aan het rekruteren waren voor hun Unkle-project, dat vernoemd is naar de tv-serie 'The man from U.N.K.L.E.'. Niet zo vreemd als je bedenkt dat Lavelle de oprichter is van het trendy Mo Wax-label, terwijl dj Shadow een van de meest bejubelde rappers van het moment is.

Toch werd de cd 'Psyence fiction' in Engeland niet over de gehele linie juichend ontvangen. Zo meenden sommige journalisten dat Lavelle de zangers Richard Ashcroft en Thom Yorke alleen had uitgenodigd aan zijn project deel te nemen zodat hij munt zou kunnen slaan uit hun populariteit. “Er zijn altijd mensen die mij vooral als een zakenman blijven zien”, stelt Lavelle met een grimmig gezicht vast. De 24-jarige Engelsman gruwt bij de gedachte dat hij de beide zangers alleen uit commercieel oogpunt bij zijn project betrokken zou hebben. Bovendien: “Toen ik hen vroeg mee te doen aan de Unkle-cd, waren ze nog helemaal niet zo beroemd.”

Toch moet Lavelle wel over enig zaken-instinct beschikken. Want hij runt al zes jaar met succes zijn Mo Wax-label. Desondanks was de muziek niet zijn eerste carrièrekeuze. “Ik heb negen jaar aan kung fu gedaan en wilde daar eigenlijk verder in gaan en les in gaan geven. Maar toen ik op mijn veertiende in contact kwam met drugs en mijn eerste joint opstak, was dat meteen het begin van het einde van mijn kung fu-carrière”, herinnert Lavelle zich met een glimlach. Gelukkig had hij nog een grote liefde achter de hand. “Ik ben rond mijn tiende serieus naar muziek gaan luisteren en zoals alles wat ik doe, deed ik ook dat obsessief.” Zodoende werkte Lavelle al vanaf zijn veertiende in platenzaken en was hij net achttien toen hij besloot een eigen platenmaatschappij op te richten. “Er waren zoveel goede platen die niemand uitbracht.” Met duizend pond die zijn baas hem leende begon Lavelle het Mo Wax label, dat inmiddels is uitgegroeid tot een van de meest prestigieuze labels van Engeland.

De Mo Wax-artiesten kwamen aanvankelijk vooral uit de acid jazz-hoek. Anno '98 is het aanbod aanzienlijk verbreed. “Ik ben altijd op zoek naar mensen die geen compromissen sluiten”, aldus Lavelle. “Zolang ze inspirerend zijn, kan iedereen op mijn label verschijnen.”

Het meest succesvolle paard van de Mo Wax-stal is nog steeds de ultrahippe dj Shadow, die samen met Lavelle ook het artistieke brein achter het Unkle-project is. Gezamenlijk zetten zij de grote lijn uit voor de cd, waarna de vele gastmuzikanten hun bijdrage leverden aan de invulling van de individuele songs. “De samenwerking met dj Shadow is als yin en yang”, meent Lavelle. “Er is een zekere spanning tussen onze artistieke opvattingen, maar tegelijkertijd is er een volledig begrip.”

Deze wisselwerking resulteerde in een plaat met vele gezichten. Straffe hiphop ('Unkle main title theme'), sfeervolle triphop ('Bloodstain'), breekbare luisterpop ('Rabbit in your headlights') en een aanstekelijke combinatie van drum 'n' bass en pop ('Lonely soul') zorgen ervoor dat 'Psyence fiction' wordt gekenmerkt door een uiteenlopende mix van stijlen en sferen. De plaat is volgens Lavelle dan ook bedoeld als een 'journey of life'. “Plezier, melancholie, verdriet, geluk; we hebben op 'Psyence fiction geprobeerd uit te drukken wat we voelden. De verbindende schakel is de hiphop-esthetiek, omdat hiphop een liefde is die dj Shadow en ik delen”, legt Lavelle uit.

Dat de plaat nauwelijks als een geheel klinkt, vindt Lavelle geen bezwaar. “De plaat heet niet voor niets 'Psyence fiction'. Het is een psychologische ervaring, die wordt gedreven door het gedachtegoed van de science fiction. Ik ben een groot sf-fan, maar dan niet van de bombastische actiefilms. Ik hou meer van '2001: A space odyssey' dan van 'Independence Day'. Science fiction is voor mij een manier van denken. Het gaat daarbij om het combineren van de werkelijkheid met de verbeelding op een nieuwe manier. We wilden niet zozeer de soundtrack voor 'Blade runner' maken, maar een onconventionele popplaat. Zodoende is 'Psyence fiction' een naïeve combinatie geworden van mensen en stijlen.”

'Psyence fiction' van Unkle verschijnt op 24 augustus op het PIAS-label.