In de prullenbak

Het overweldigende 'nee' van de Amsterdammers tegen de vorming van een stadsprovincie en opsplitsing van de stad kan uiteraard niet worden genegeerd. Wat ook hun motieven waren, de bewoners van de hoofdstad hebben het veel te gekunstelde plan met een reuzenzwaai van tafel geveegd. Het ligt nu in de prullenbak en daar behoort het, zoals het gemeentebestuur heeft begrepen, te blijven.

Staatssecretaris Van de Vondervoort (binnenlandse zaken) mag de moed om stadsprovincies tot stand te brengen nog niet hebben opgegeven, zij kan niet om de uitslag heen op straffe van verlies aan geloofwaardigheid. Zij heeft het regeerakkoord van de paarse coalitie onderschreven, dat belooft de burgers in principe het laatste woord over wetsvoorstellen te geven. Daarom dient zij de uitspraak van de Amsterdamse bevolking ernstig te nemen.

Dat betekent dat naast Amsterdam ook Den Haag zich opnieuw dient te bezinnen op alternatieve oplossingen voor de bestuurlijke problemen tussen de grote steden en hun randgemeenten. Het vormen van stadsprovincies kan hier soelaas bieden, maar roept tal van bezwaren op, niet alleen intern (zoals in Amsterdam is gebleken), maar ook extern.

Wat zal bij de vorming van economisch krachtige grootstedelijke provincies de status worden van de overwegend landelijke restprovincies? Ontstaan tussen die a- en b-provincies op den duuur niet dezelfde problemen als nu tussen de grote steden en de randgemeenten? Bij deze twijfel is het niet onverstandig naar de voordelen te kijken die de huidige provinciale indeling biedt, zeker waar het gaat om een evenwichtige afweging tussen stedelijke en landelijke belangen.

Daar komt nog bij dat over de provinciebesturen een nieuw elan vaardig is geworden nu hun rol op een aantal terreinen, waaronder de lastige ruimtelijke ordening, wordt versterkt. De vorming van stadsprovincies zou voor dit beloftevolle proces fnuikend kunnen zijn. Voor het oplossen van de grote-stadsproblemen is de Rosmalen-variant (annexatie van randgemeenten) dan haast verkieslijker.

Tussen de extremen moet evenwel een creatieve oplossing, anders dan een ongewenste vierde bestuurslaag, zijn te bedenken. Daarop zou de energie nu moeten worden gericht.